اهمیت و نقش آموزش ضمن خدمت

در دنياي در حال تغيير كنوني ضرورت آموزش در سازمان ها و نهادها به دلايل فراوان پذيرفته شده است . تغييرات سريع و عميق علمي سبب شده است كه هر از گاهي مطالب و نظريه هاي جديدي وارد ميدان زندگي شود كه براي ارائه حيات به ناچار بايد علوم و معارف جديد را آموخت و برخي از نظريه هاي قديمي را كه كارآيي ندارند ، كنار گذاشت .
تغييرات فن آوري سبب دگرگوني در شبكه ها وروش هاي سازمان مي شود و هر تغييري كسب دانش و مهارت هاي جديد را ضروري مي سازد . ميزان كمّي و كيفي اين تغييرات آنقدر زياد است كه گاهي اوقات مديران و كاركنان را دچار وحشت مي كند و ممكن است احساس كنند كه فرصت و توان سازگاري با اين تغييرات را ندارند . با همه سختي ها و مشكلات بايد پذيرفت كه ادامه حيات سازمان تا حدود زيادي به دانش ،آگاهي و مهارت هاي گوناگون و جديد بستگي دارد .
هرچه دانش و مهارت هاي كاركنان با نيازهاي جامعه و پيشرفت هاي علمي ، تغييرات فن آوري هماهنگي و انطباق بيشتري داشته باشد درجه اطمينان از موفقيت فرد و سازمان بالاتر مي رود . گاهي اوقات ، رشد فردي ، داشتن انگيزه ، تخصص و پرهيز از ايستايي و ركود فرد عامل اساسي نوجويي و كسب دانش مي شود . اساس بهسازي سازماني كه به نام هاي ديگري چون توسعه و بالندگي سازماني نيز خوانده شده بهسازي نيروي انساني است كه به صورت هاي مختلف ( آموزش قبل از خدمت و ضمن خدمت ) در سازمان ها انجام مي شود .
مقاله حاضر كوششي است جهت روشن ساختن مفاهيم و ضرورت و اهميت آموزش هاي ضمن خدمت و جايگاه آموزش در بين فعاليت هاي سازمان ها و در اين راستا رابطه آموزش ضمن خدمت با افزايش كيفيت و كارآيي كاركنان نيز مورد بحث قرار خواهد گرفت . هدف نظام آموزش و بهسازي در يك سازمان به عنوان يكي از كاركردهاي مهم مديريت منابع انساني فراهم آوردن زمينه ای است كه بر اساس آن توانايي هاي بالقوه افراد به فعل در آيد و استعدادهاي آنان شكوفا گردد . اين هدف از طريق ايجاد فرصتهاي آموزشي جهت كاركنان تحقق مي يابد . آموزش كاركنان فرايندي است كه انطباق و سازگاري كاركنان را به محيط متحول سازماني و مآلاً انطباق بهتر سازمان را با محيط بيروني فراهم مي آورد .
در نتيجه كاركنان آموزش ديده نسبت به كاركنان آموزش نديده به تغييرات سازماني و همچنين تغييرات جامعه آگاهانه تر واكنش نشان مي دهند و از آن جا كه حيات و ادامه زندگي سازمان تا حدود زيادي به دانش و مهارت كاركنان آن بستگي دارد ، افراد ماهرتر و آموزش ديده تر نقش مؤثرتري در كارآمدي و بهره وري سازماني خواهند داشت . از طرف ديگر آموزش با افزايش ميزان اطلاعات ، دانش ، مهارت ها و قابليت هاي كاركنان ، آنان را براي ايفاي وظايف و قبول مسئوليت هاي جديدتر ، آماده تر و مجهزتر مي كند . به طور كلي سازماني كه به رشد كمي و كيفي دانش و مهارت كاركنان خود مي انديشد و پيوسته فعاليت هاي آموزش در آن در جريان است افراد به طور مستمر توانايي هاي خود را افزايش مي دهند و چگونه آموختن و به كار بستن را مي آموزند . در چنين سازماني ، ابتكار ، ابداع ، ارتقاي آگاهي و دانش افزايي به نوعي رفتار همگاني مبدل مي شود و توفيق در تحقق اهداف سازماني امري قطعي است و هرگز سازمان دچار جمود فكري نخواهد شد .
بسياري از صاحبنظران درباره اهميت و نقش آموزش در جامعه اظهار نظر كرده اند كه در اين مختصر مجال پرداختن به همگي آنها مقدور نيست و فقط به برخي از آنها به عنوان نمونه اشاره مي شود :
ـ پيتر دراكر عقيده دارد كه علي رغم هزينه هاي سنگين تربيت نيروي كار ، آموزش همراه با اِعمال صحيح مديريت در مدتي كوتاه هر كشور عقب مانده اي را در زمره كشورهاي پيشرفته و برخوردار از بهره وري بالا قرار مي دهد .
ـ ساخارو يولوس بر اين باور است كه آموزش نه تنها يكي از حقوق اوليه و اصلي انسان است بلكه اصولاً ركن اصلي توسعه اقتصادي و اجتماعي جامعه نيز به حساب مي آيد .
ـ به نظر هاربيسون ، كشوري كه قادر به توسعه مهارت و دانش مردم و بهره گيري از آن در رشد اقتصاد ملي نباشد در حل مشكل نيافتگي نيز ناتوان خواهد بود .
ـ فيتر جرالد ، رييس سابق كمپاني بريجستون ـ فايزستون بر اين عقيده است كه اصلي ترين راه ارتقاي بازده يك موسسه بالا بردن درك كاركنان آن در مورد برنامه ها و هدف هاي موسسه كه خود از طريق آموزش مستمر و برقراري ارتباط گسترده و مداوم با كاركنان فراهم مي شود .
- درنهایت دكتر كرم‌الله دانش ‌فرد مدير كل دفتر مطالعات و آموزش نيروي انساني در این مورد باور خود را چنین بیان كرده اند كه : با شتاب گرفتن سير تحولات جهاني ، پيشرفت‌هاي خيره كننده علمي در جهان و رشد علوم مختلف ، تنگ ‌تر شدن عرصه رقابت ، تلاش براي كسب مزيت رقابتي و تغييرات مستمر و متفاوت ارزشمندي منابع انساني خود را بيشتر آشكار مي‌نمايد . منابع انساني كه در روزگاري نه چندان دور در رديف‌هاي آخر عوامل توليد و بعد از سرمايه و تكنولوژي قرار داشت . امروزه به ‌عنوان مهمترين عامل توليد جلوه ‌گر شده است . گري بكر برنده جايزه نوبل اقتصاد در سال 1992 ، عصر امروز را عصر انسان‌ها مي‌نامد و پيشنهاد مي‌نمايد سازمان‌ها بايد انسان‌ها را به‌عنوان سرمايه خود تلقي نمايند . چرا كه انسان‌ها در سازمان‌ دانش‌آفريني ، كار آفريني و نوآوري مي‌نمايند و توليد سرمايه مي‌كنند و در اين عرصه انسان‌ها يك منبع استراتژيك به ‌شمار مي‌آيند. زيرا سازمان‌هاي برخوردار از انسانهاي انسان‌هاي دانش‌آفرين و خلاق مي‌توانند در عرصه پرخطر امروز موفق باشند. در واقع تمركز بر اين تاثيرات است كه مديريت منابع انساني بر سازمان‌ها معرفي مي‌شود و اين باور نهادينه و دروني مي‌شود كه شكوفايي توانايي‌هاي انسان سازماني تاثير شگرفي بر چرخه فعاليت‌‌ها و دستيابي به اهداف سازمان دارد كه اين مهم از طريق بكارگيري مناسب يك ‌سيستم آموزشي قوي و كاربردي تحقق خواهد يافت. امروزه آموزش در توسعه منابع انساني نقش زيربنايي و استراتژيك را ايفا مي‌نمايد و در پرورش ، شناخت و شكوفايي توانايي‌هاي فكري و خلاقيت منابع انساني تاثير عميق برجاي مي‌گذارد. با در نظر گرفتن همين اهميت و كاركردها بود كه دفتر مطالعات ‌و آموزش نيروي انساني در دانشگاه آزاد اسلامي با پشتيباني و راهنمايي رياست محترم دانشگاه ، جناب آقاي ‌دكترجاسبي تاسيس و آغاز به كار نمود و ايجاد زمينه و فرهنگ آموزش و تقويت و بكارگيري راهكارهاي مناسب جهت توسعه منابع انساني را سرلوحه خود قرار داده‌ است . اين دفتر ، فعاليت‌هاي آموزشي خود را در سه رديف آموزش مديران ، اعضاي‌هيات علمي ‌و كاركنان بسط و توسعه داده است‌‌ و در راستاي‌ نيات‌ عدم ‌تمركز و فعال‌ سازي مناطق و واحدهاي دانشگاهي در تلاش است .
براي نيل به بازده بالا ، مديريت موسسه بايد سخاوتمندانه ولي با برنامه ، در آموزش كاركنان خود سرمايه گذاري كند . به اعتقاد جرالد آموزش هرگز نبايد به آموزش تخصصي كاركنان محدود شود بلكه بايد ايجاد نوعي « فرهنگ كاري » جديد در كاركنان را مورد توجه قرار دهد .
دليل عمده بازده بالاي نيروي انساني و شكوفايي اقتصادي كشورهايي چون ژاپن و آلمان در سال هاي بعد از جنگ جهاني دوم اهميت دادن به آموزش به ويژه ، آموزش كاركنان است و در واقع رشد مهارت ها و قابليت هاي كارگزاران و كاركنان مراكز توليدي ـ صنعتي و خدماتي اين كشورها بر اثر بهره گيري از فرصت هاي آموزشي ميسر شده است .
شايان ذكر است اگر آموزش كاركنان را هزينه به حساب آوريم ، هنگام مواجه شدن سازمان با كمبود بودجه و مشكلات مالي ، بودجه آموزش جزو اولين بودجه هايي است كه كاهش مي يابد . اما اگر اصول و ارزش ها و نگرش هاي حاكم بر سازمان ، نيروي انساني را مهم ترين سرمايه سازمان تلقي كند ، حتي در سخت ترين شرايط مالي هم ، اگر بودجه آموزش افزايش نيابد حداقل كاهش نخواهد يافت . مفهوم و فوايد آموزش ضمن خدمت آموزش ضمن خدمت يا آموزش كاركنان عبارت است از كليه كوشش ها و فعاليت هايي كه در جهت ارتقاء سطح دانش و آگاهي ، مهارت هاي فني و حرفه اي و هم چنين ايجاد رفتار مطلوب در كاركنان سازمان به عمل مي آيد تا آنها را به نحو احسن آماده انجام وظايف و مسئوليت هاي خود كند .

ـ فوايد آموزش ضمن خدمت را مي توان فهرست وار به شرح زير ارائه نمود :
1. تسهيل در راه رسيدن به اهداف سازماني
2. بهبود كمي و كيفي محصولات يا خدمات ارائه شده توسط سازمان
3. ايجاد هماهنگي در نحوه انجام كارها در سازمان
4. تقليل سطح حوادث و سوانح در محيط كار
5. تقويت روحيه پرسنل و ايجاد ثبات در سازمان
6. كاهش در نظارت هاي مستقيم و غيرمستقيم
7. كاهش ميزان تمرد و نزاع و كشمكش ، غيبت ، تأخير و ساير رفتارهاي نابهنجار گروهي در محيط كار .
8. تقليل ميزان هزينه هاي عمومي در سازمان از قبيل هزينه هاي خدماتي ، قيمت تمام شده كالا ، كارگزيني و ...
9. افزايش ميزان سوددهي و اثرات استفاده از سود حاصل شده جهت رفاه كاركنان
10. تقويت حس وفاداري و همبستگي كاركنان نسبت به سازمان
11. جلوگيري از تداخل مسووليت ها و وظايف و كاهش دوباره كاري ها در سازمان
12. شكوفا كردن استعدادهاي نهفته كاركنان
13. ايجاد حس انعطاف پذيري لازم در كاركنان
14. ايجاد زمينه رشد و موفقيت در امور شغلي
15. ايجاد زمينه موفقيت در امور اجتماعي ،‌انفرادي و خصوصي
و...
لازم به ذكر است آموزش كاركنان با تمام مزايايي كه دارد ، گاهي مشكل ساز مي شود و آن زماني است كه افراد براي طي دوره ها انگيزه كافي ندارند و صرفاً براي رفع مسئوليت يا كسب گواهينامه هاي مربوط يا مزاياي مادي در آن شركت مي كنند يا شرايطي در سازمان فراهم است كه امكان به كارگيري مطالب آموخته شده در محيط كار وجود ندارند و يا تضادهايي بين كاركنان و مسئولان رده بالاي سازمان به وجود مي آيد .
براي رفع يا تقليل اين مشكلات مي توان در صورتي كه سازمان امكانات داشته باشد آموزش در مورد همه افراد اجرا شود در غير اين صورت مي توان آموزش را از سطح بالاي سازمان به سطوح پايين تر تسرّي داد تا زبان مشتركي بين كاركنان و مسئولان به وجود آيد . پيشنهادات با توجه به اهميت و جايگاه آموزش در سازمان ها در جهت رفع تنگناهاي موجود آموزش كاركنان سازمان ها بخصوص بانك صادرات ايران و با توجه به فرصت پيش آمده توصيه هاي به شرح ذيل ارائه مي شود :
1. قبل از هر برنامه ريزي آموزشي ، نيازسنجي كاملي به عمل آيد و آموزش براساس نيازهاي واقعي جامعه و سازمان استوار گردد و بر اين اساس برنامه هاي آموزشي كوتاه مدت و بلند مدت تهيه و تدوين و به معرض اجرا گذارده شود .
2. ايجاد باور و اعتقاد به اهميت آموزش چه از نظر مديران و چه از ديد شركت كنندگان ، انگيزه اي است كه فرايند آموزش را تسهيل و نتايج آن را پربار مي كند . بنابراين بايد با استفاده از تمام امكانات براي ايجاد اين عقيده اقدام كرد و اين مقاله نيز در راستاي اين هدف نگاشته شده است .
3. از آن جايي كه كاميابي سازمان در گرو شكوفايي استعدادها و توانمندي نيروي انساني آن است و با توجه به ويژگي طبيعي انسان كه تا واپسين دم اشتباه بهره گيري از توان بالقوه خود را دارد ، توصيه مي شود يكي از اهداف مهم آموزش را پرورش استعدادهاي كاركنان قرار دهيم و با بهره گيري از روش هاي آموزش مشاركتي ، فعال و كاربردي و برخورداري از شيوه هاي آموزشي متقابل همانند روش هاي تدريس دوسويه و چندسويه و شاگردمحوري فرد فرد فراگيران را به تحرك و تلاش واداريم و بدينوسيله امكان تجلي استعدادهاي نهفته آنان را فراهم سازيم .
4. در دنياي امروز ، آموزش سنتي براي رفع نيازهاي آموزشي كاركنان و اداره امور پيچيده كافي نيست بنابراين بايد الگوها و روش هاي جديدتر و مناسب تري مانند آموزش هاي كاربردي براي پرورش كاركنان و مديران تحول آفرين ، كارآفرين و خلاق به كار گرفته شود . با اين روش هاي عملي و كاربردي و الگوهاي آموزش جديد بايد دو هدف زير را دنبال كرد :
الف ) تجهيز كاركنان و مديران با آخرين دستاوردهاي علمي و فني ـ حرفه اي كه از اين طريق مي توان فرصت ها و منابع سازمان را به كار گرفت و به رشد و تعالي نيروي كار سازمان كمك كرد به عبارت ديگر مي توان كاركناني تربيت كرد كه بتوانند در عرصه پررقابت جهان امروز با بهره گيري از آخرين يافته هاي پژوهشي و تجربيات علمي و عملي موجود در دنيا به پيشبرد اهداف سازمان كمك كنند .
ب ) ايجاد يك محيط فعال يادگيري و دانش آفرين در سازمان به نحوي كه در اين جهان پر تحول كاركنان ضمن بهره گيري از فرصت ها ، پيوسته به يادگيري و روزآمدكردن اطلاعات شغلي خود بپردازند .
5. در آموزش ضمن خدمت علاوه بر توجه به ارتقاي مهارت و كارآيي شغلي كاركنان پرورش ويژگي هاي شخصيتي ، ‌تقويت فرهنگ سازماني و منش آنان نيز مورد توجه قرار گيرد . به عبارت ديگر آموزش به منظور احراز شايستگي نه فقط به مثابه عضوي از سازمان بلكه به مثابه عضوي از كل جامعه مطرح شود .
6. در خاتمه بايد خاطرنشان ساخت افزايش سرانه آموزشي در جهت آموزش كاركنان و افزايش سرمايه گذاري در اجراي دوره هاي آموزشي مختلف از جمله شروط اصلي تحقق موفقيت و پيشرفت سازمان از جانب صاحبنظران تلقي شده است كه در سيستم آموزشی این ضرورت بيش از پيش آن احساس مي شود .

ایا میدانید اب داغ زود تر از اب سرد يخ ميزند

ایا میدانید بى‌خوابى سريعتر از بى‌غذايى موجب مرگ آدمى می‌‌شود
ایا میدانید هر فرد بطور متوسط يک سوم عمر خود را در خواب می‌‌گذراند
ایا میدانید استرانسیم از بقایای موجودات دریایی به دست می آید
ایا میدانید کادمیم فلزی سمی است که در ساخت باطری های خشک کاربرد دارد
ایا میدانید گالیم در دمای 30 درجه مایع می شود
ایا میدانید اکسید کروم در ساخت نوار کاست و فیلم ویدئو استفاده می شود
ایا میدانید لیتیم در جامد کردن روغن های صنعتی کاربرد دارد
ایا میدانید رادیم گرانترین فلز است
ایا میدانید رادار مخفف است و به معنای آشکار سازی و فاصله يابی به کمک امواج رادیویی است

ایا میدانید خنده موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می شود
ایا میدانید سرعت گريز براى زمين 12 كيلومتر در ثانيه و براى خورشيد 618 كيلومتر بر ثانيه است
ایا میدانید جرم هريك از سياهچاله ها بين 1 ميليون تا 1 بيليون جرم خورشيدي است
ایا میدانید بعد از مهبانگ دماي جهان در حدود 300ميليارد درجه كلوين رو به نزول گذاشت
ایا میدانید مواج راديويي بلند ترين طول موج را دارند كه به حدود 2 كيلو متر ميرسد
ایا میدانید بيشترين درجه حرارت ثبت شده برای انفجار بمب هيدروژني 100,000,000K است
ایا میدانید كمترين درجه حرارت ثبت شده برای نقطه ي جوش هليوم 273- C است
ایا میدانید نور ميتواند دور کره ی زمين (خط استوا) را 7.5 بار در 1 ثانيه طی کند.
ایا میدانید ميشود اب را در يک ليوان کاغذی بجوش اورد. (بدون سوختن ليوان)
ایا میدانید طبق تئوري ريسمان جهان قبل از Big Bang داراي 10 بعد بوده است
ایا میدانید اما طبق تئوري M-theory كه جديدتر و كامل تر است جهان داراي 11 بعد بوده است
ایا میدانید بيشترين سرعت يك جسم در سقوط آزاد 120 مايل در ساعت است ( اصطكاك هوا )
ایا میدانید به طور متوسط از هر 1020 متر مکعب فضا در دنيا تنها 1 متر مکعب حاوی ماده است.
ایا میدانید رومر اولين كسي است كه تلاش كرد سرعت نور را اندازه بگيرد
ایا میدانید پس از رومر تا كنون بيش از 100 نفر حداقل 163 بار سرعت نور را اندازه گرفته اند
ایا میدانید ليزر مخفف light amplification by stimulated emission of radiation می باشد
ایا میدانید ليزر به معنای تقويت نور توسط تشعشع تحريک شده است
ایا میدانید نانولوله‌ها ساختارهاي كربني 100 برابر قويتر از فولاد دارند
ایا میدانید وزن نانولوله‌ها يك ششم وزن فولاد است
ایا میدانید نسبت استحكام به وزن درنانولوله‌ها 600 برابر بيشتر از فولاد است
ایا میدانید نانولوله‌ها ميتوانند عايق، نيمه هادي و يا هادي باشند
ایا میدانید 75 نفر ارکسترا میتوانند قدرت لازم برای روشن کردن 1 لامپ کوچک را بوجود بياورند (با صدا)
ایا میدانید اين در حالی که باید 2 ميليون ادم حرف بزنند تا بتونند يک لامپ 50 واتی رو روشن کنند
ایا میدانید فرمول بالا برابر است با : قدرت مساوی است با شدت * محيط کره
ایا میدانید هنگام رعد و برق اختلاف پتانسيل بين ابر و زمين به 10 تا 100 ميليون ولت ميرسد
ایا میدانید در عرض يك ده هزارم ثانيه جريانی در حدود 30 هزار امپر از هواي يونيزه ميگذرد
ایا میدانید هنگام رعد و برق اين جريان در ولتاژ 10 ميليون ولت توان گرمايي در حدود 100 ميليارد وات دارد
ایا میدانید چنين تواني حتي در يك ده هزارم ثانيه ميتواند گرمايي در حدود 10 ميليون ژول ايجاد كند
ایا میدانید اين تغيير ناگهاني دما از حدود 300 كلوين به 300 هزار كلوين حجم هوا را 100 برابر ميكند
ایا میدانید هنگام رعد و برق دماي ان را به بيش از 2000 درجه ميرساند
ایا میدانید پودولفسکی که اهل لهستان است قویترین مرد جهان است
ایا میدانید در لامپ يك جريان کم از رشته تنگستن ميگذرد و دماي ان را به بيش از 2000 درجه ميرساند
ایا میدانید دانشمندان زنبورهايي تربيت كرده‌اند كه مي‌توانند در كشف بمب و به انسان كمك كنند
ایا میدانید کودکانی که بیشتر از گیاهان و سبزیجات و مواد خام غذایی می خورند از دیگران با هوش ترند
ایا میدانید شاید جهان 30 میلیارد سال دیگر منقبض شده و از بین برود و یک جهان دیگر بوجود اید
ایا میدانید کلمع عشق از گیاهی به نام عشقه گرفته شده که دور جفت خود می پیچد و بالا می رود
ایا میدانید خميازه از دوره جنيني و 11 هفته اي هم قابل مشاهده است
ایا میدانید منظومه شمسي 6.4 ميليارد سال بيش شكل گرفته است
ایا میدانید مغز خيلي بيش از آنچه كه به نظر مي‌رسد توانايي دارد
ایا میدانید جهان 71 میلیارد سال پیش از حالتی بسیار چگال و داغ سربر آورده است
ایا میدانید 3.6 ميليارد سال قبل نخستين گونه‌هاي حيات تك سلولي در زمين نيز وجود داشته است
ایا میدانید زمين 4.6 ميليارد سال قبل بوجود آمد و آب از 3.8 ميليارد سال قبل در زمين پديدار شد.
ایا میدانید کهکشان راه شیری ، کهکشانی مارپیچی است که شامل حدود 500 میلیارد ستاره است
ایا میدانید قطر هسته یک کهکشان در حدود 100,000 سال نوری است
ایا میدانید هسته خارجی زمین که ترکیبات آن تاکنون یک راز بوده از آهن و منیزیم بوجود آمده است
ایا میدانید حالات صورت انسان در شرايط احساسي مختلف، موروثي است
ایا میدانید دانشمندان يك عنصر فوق سنگين با عدد اتمي 118 یافتند كه كسري از ثانيه پايدار است
ایا میدانید پهنه مغز انسان به مانند کامپیوتر دیجیتال از مبنای باینری استفاده میکند
ایا میدانید بدن انسان براي دويدن و تعقيب شكار ساخته شده است
ایا میدانید گردو با چربی های ناسالم می جنگد
ایا میدانید مصرف بادام انسان را لاغر می کند
ایا میدانید در کوبا عده زيادی از مردم بيش از 100 سال عمر می کنند.
ایا میدانید خواب راحت ، نشانه سلامت است
ایا میدانید درجه حرارت مرکز زمین به 5530 درجه میرسد و تمام مواد موجود در آن گداخته اند
ایا میدانید بدن انسان از 112 عنصر که طبیعت را تشکیل داده اند تشکیل شده است
ایا میدانید انرژي تاريك از 9 ميليارد سال پيش وجود داشته است
ایا میدانید انرژي تاريك نزديك به 70 درصد از انرژي كيهان را به خود اختصاص داده است
ایا میدانید قديمي‌ترين گونه جانوري Triops با قدمت 220 ميليون سال که به آن فسيل زنده میگویند
ایا میدانید ساعت بدون خطايي را ساختند كه در 6 ميليون سال، كمتر از 1 ثانيه خطا مي‌كند.
ایا میدانید دایناسورها حدود 65 میلیون سال قبل از بین رفتند
ایا میدانید دایناسورها فقط در اثر برخورد یک شهاب سنگ از بین رفتند
ایا میدانید ضریب هوشی مردان از زنان بالاتر است
ایا میدانید مورچه ها متخصصان برجسته علم ژنتیک هستند
ایا میدانید قدیمیترین معبد جهان دارای قدمت 70 هزار سال است
ایا ميدانيد وزن 1 قاشق چایخوری از سیاه چاله ها 2 میلیارد تن است بله 2 میلیارد تن
ایا میدانید در وسط روز در هر مترمربع از سطح زمین 6,000,000,000,000,000 ژول انرژی هدر میرود
ایا میدانید این مقدار انرژی فقط در 1 ثانیه هدر میرود پس در چند ساعت چقدر است؟!!
ایا میدانید مساحت زمین 515 میلیون کیلومتر است
ایا میدانید اگر سفینه ی با استفاده از پاد ماده ساخته شود دارای سرعت نور خواهد شد
ایا میدانید دانشمندان به نشانه‌هاي جديد احتمال انتقال حيات از فضا به زمين دست يافته‌اند
ایا میدانید ختنه خطر آلودگی به HIV را کاهش می دهد
ایا میدانید جرم زمین 21 بتوان 10*6.6 تن است
ایا میدانید چگالی زمین نسبت به آب 5.5 میباشد(5.5 برابر از آب سنگین تر است)
ایا میدانید بیشترین چگالی را در بین سیارات منظومه شمسی زمین دارا میباشد.
ایا میدانید عمر پیدایش زمین 5 میلیارد سال است
ایا میدانید اندازه قلب هر کس به اندازه مشت اوست
ایا میدانید مغز ما هنگام بیداری از خواب مثل کامپیوتر بوت و برای انجام کارهای سنگین اماده میشود
ایا میدانید جدیدا کشف شده است که داخل مغز ما یک سیستم عامل مافوق تصور وجود دارد
ایا میدانید سرعت گریز سیاه چاله ها بیشتر از سرعت نور است
ایا میدانید برای فرار از نیروی جاذبه زمین به سرعت 40,000 km نیاز است
ایا میدانید برای فرار از جاذبه سیاه چاله ها به سرعت 1 میلیارد و 80 میلیون کیلومتر نیاز است
ایا میدانید گرم کردن بیش از اندازه اطاق باعث الودگی هوای اطاق میشود
ایا میدانید شما مغزتان را کنترل میکنید یا مغزتان شما را ؟ جواب :هر دو
ایا میدانید انسان چگونه راه میرود در حالی که هنگام راه رفتن یا دویدن به ان فکـــــــــر نمی کند؟؟؟؟؟
ایا میدانید انسان بالغ به طور متوسط روزانه 7 تا 13 هزار قدم بر میدارد
ایا میدانید موش صحرایی میتواند به مدت 8 دقیقه زیر اب بماند
ایا میدانید بچه دلفین از مدتی که به دنیا میاید به مدت 1 ماه اصلا نمیخوابد
ایا میدانید از بین رنگها رنگ سفید برای زنبور ارمش دهنده و رنگ قهوه ای ناراحت کننده است
ایا میدانید شواهدی یافت شده است که انسانها 3 هزار سال قبل از م هم از لباس زیر استفاده میکردند
ایا میدانید مانیتوری ساخته شده که به راحتی میتوان ان را تا کرد.جنس این مانیتور از پلاستیک است
ایا میدانید عمر تقریبی کائنات به بیش از 1.4 میلیارد سال میرسد
ایا میدانید سال 1889 م برای اولین بار توت فرنگی به شکل امروزی وارد بازار شد
ایا میدانید بزرگترین تربچه دنیا با وزن 12 کیلو در اریزونا پرورش یافت این تربچه از یک هندوانه بزرگتر است
ایا میدانید بزرگترین کباب 180 متر با 150 کیلو ادویه و 100 ک نمک 1300 ک گوشت وزن 1850 ک داشت
ایا میدانید بزرگترین باتلاق در روسیه با م 46.950 ک م و باتلاق دیگری با 109.000 ک م در برزیل است
ایا میدانید مسن ترین قاضی جهان در 65 سالگی به مقام قضاوت رسید و تا 107 سالگی قاضی بود
ایا میدانید تار عنكبوت از قويترين بافته هاست و دوامش از آهن بيشتر است و به ان آهن حيواني گویند
ایا میدانید تار عنكبوت 2 برابر طول خودش كش مي آيد بدون آنكه پاره شود
ایا میدانید تارش قدرتي دارد كه يك زنبور كه سرعت 32 ك م دارد و حجمش چندتای عنكبوت است نگه دارد
ایا میدانید در جهان بيش از 30 هزار نوع عنکبوت وجود دارد
ایا میدانید جثه عنكبوت هاي ماده از نرها بزرگتر است
ایا میدانید مورچه های دیگر هم میتوانند مسیر لانه را به دیگر مورچه ها نشان دهند
ایا میدانید از بین 2800 نوع مارهای امروزی، تنها 300 نوع آنها سمی یا خطرناک اند
ایا میدانید مار ناشنوا ست و محيط اطراف خود را با ارتعاشاتي که از زمين دريافت ميکند احساس ميکند.
ایا میدانید خرچنگهاي ماده پس از جفتگيري، زوج خود را ميکشند و ميخورند.
ایا میدانید حافظه ي ماهي قرمز فقط 3 ثانيه است
ایا میدانید کلاغ و دراکوب و عقاب باهوش ترین پرندگان هستند
ایا میدانید علت چشمک زدن ستارها جو زمین است نه خود ستاره
ایا میدانید دانشمندان معتقدند هسته سیاه چاله ها از یک اتم هم کوچکتر است
ایا میدانید تمام زير دريايي را با الهام از كوسه مي سازند
ایا میدانید دستگاه تنفس کروکودیل به گونه ای که میتوانند 1 ساعت بدون تنفس در زیر آب بمانند
ایا میدانید گنجشک 3500 پر در بدنش دارد که میتواند درسرد ترین روز حرارت بدنش را به 41 برسانند
ایا میدانید درازترین حیوان جهان کرم بند کفشی است که طولش به 57 متر میرسد
ایا میدانید مورچه بولداگ سیاه در استرالیا با یک گاز میتواند انسانی را از پا دراورد
آيا ميدانيد كه كوسه ها در طبيعت تنها از دلفين ها به صورت طبيعي مي ترسند
ایا میدانید كوسه ها فاصله هاي دورتر از 5 متر را مطلقا نمي بينند
ایا میدانید امواج گاما داراي كوتاهترين طول موجند طول موج اين امواج 1 ميليون ميليونيم متر است
ایا میدانید بيشتر ستارگان داغتر از خورشيد بين 10 تا 100 برابر خورشيد جرم دارند
ایا میدانید پلاسما حالتي از ماده است كه ماده در دماي 20,000 كلوين قرار دارد
ایا میدانید كوسه میتواند تا فاصله 50 كيلومتري را حس كند
ایا میدانید وال که بزرگترین جانور روی زمین است از کوچکترین موجودات تغذیه می کند

Advanced Product Quality Planning
APQP یعنی طرح ریزی پیشرفته کیفیت محصول به گونه ای که به جای اینکه کیفیت در محصول کنترل شود در محصول طراحی شود .

مزایای APQP

• کمک بسیار زیادی برای رسیدن به سیستم مناسب می کند .
• تغییرات لازم قبل از ایجاد محصول را تشخیص داده و لذا هزینه کمتر می شود .
• هزینه اضافی ایجاد نمی کند و در زمان کم و سریع قابل اجرا است .

این برنامه ریزی را می توان به صورت خلاصه در پنج فاز نوشت که به ترتیب در این پست نوشته می شود برای درک بهتر مطلب، برنامه اجرایی برای هر فاز یک محصول فرضی نیز آورده می شود.

فاز اول - طرح و تعيين برنامه   PLAN AND DEFINE PROGRAM

• مشخصات درخواستي مشتري VOICE OF THE CUSTOMER
• اطلاعات  برنامه فروش طرح تجاري BUSINESS PLAN / MARKTING STRATEGY
• گزارش الگوبرداري محصول وفرآيند  PRODUCT / PROCESS BENCHMARK DATA
• فرضيات مربوط به محصول وفرآيند PRODUCT / PROCESS ASSUMPTIONS
• مطالعات مرتبط با قابليت اعتماد محصول PRODUCT RELIABILITY STUDIES
• ورودي هاي مشتريCUSTOMER INPUT
• اهداف طراحيDESIGN GOALS
• اهداف مرتبط يا كيغيت وپايايي(قابليت اعتماد محصول)RELIABILITY AND QUALITY GOALS
• فهرست مواد اوليهPRELIMINARY BILL OF MATERIAL
• نمودار فرآيند عمليات اوليهPRELIMINARY PROCESS FLOW CHART
• ليست پارامترهاي وپژه محصول و مهم فرآيندPRELIMINARY LISTING OF SPECIAL PRODUCT AND PROCESS CHARACTERISTICS
• برنامه تضمين محصولPRODUCT ASSURANCE PLAN
• پشتيباني مديريت( برنامه زمانبندي و گزارشات پيشرفت پروژه )MANAGEMENT SUPPORT

فاز دوم – طراحي وتوسعه محصول PRODUCT DESIGN AND DEVELOPMENT

•  تجزيه و تحليل شكست وآثار آن در طراحي D-FMEA
• طراحي ساخت ومونتاژD.F.M & D.F.A -
• تصديق طراحي DESIGN VERIFICATION
• بازنگري طراحي DESIGN REVIWS
• طرح كنترل ساخت نمونه اوليه PROTOTYPE BUILD – CONTROL PLAN
• نقشه هاي مهندسي
• ENGINEERING DRAWINGS
• مشخصه هاي مهندسي
• SPECIFICATIONS ENGINEERING
• مشخصه هاي مواد MATERIAL SPECIFICATIONS
• تغييرات مشخصه‏ها و نقشه‏هاي محصول DRAWING AND SPCIFICATION
• نيازمنديهاي ابزارآلات، تجهيزات و تسهيلات جديدNEW EQUIPMENT, TOOLING AND FACILITIES REQUIREMENTS
• مشخصه‏هاي محصول ويژه وفرآيندها SPECIAL PRODUCT AND PROCESS CHARCTERISTICS
• نيازمنديهاي تجهيزات تست و گيجهاGAGES /TESTING EQUIPMENT REQUIREMENTS
• تعهد به امكانپذير بودن و پشتيباني مديريتTEAM FEASIBILITY COMMITENT AND MANGEMENT SUPPORT

فاز سوم – طراحي و توسعه فرآيند PROCESS DESIGN AND DEVELOPMENT

• استانداردهاي بسته بندي محصول (مشتري) PACKAGING STANDARDS
• بازنگري سيستم كيفيت محصول وفرآيند PRODUCT / PROCESS QUALITY SYSTEM REVIEW
• نمودار فرآيند عمليات PROCESS FLOW CHART
• نقشه جريان مواد FLOOR PLAN LAYOUT
• ماتريس مشخصه‏هاي ويژه  CHARACTERISTICS
• تجزيه وتحليل شكست وآثار آن در فرآيند P-FMEA
• طرح كنترل توليد نيمه انبوه ( يك روز خط ) PRE- LAUNCH CONTROL PLAN
• دستورالعملهاي فرآيند( توليد وكنترل) PROCESS INSTRUCTIONS
• برنامه تجزيه وتحليل سيستم اندازه‏گيري MEASUREMENT SYSTEMS ANALYSIS PLAN
• برنامه مطالعه قابليت توانمندي اوليه فرآيند PRELIMINARY PROCESS CAPBILITY STUDY PLAN
• مشخصه‏هاي (طرح) بسته بندي PACKAING SPECIFICATIONS
• پشتيباني مديريت MANGEMENT SUPPORT

فاز چهارم – صحه‏گذاري محصول و فرآيند PRODUCT AND PROCESS VALIDATION

• انجام توليد انبوه PRODUCTION TRIAL RUN
• ارزيابي سيستمهاي اندازه‏گيري MEASUREMENT SYSTEMS EVALUATION
• سوابق مطالعه قابليت فرآيند توليدPRELIMINARY PROCESS CAPABILITY STUDY
• تائيد فرآيند توليد قطعه (محصول)PRODUCTION PART APPROVAL
• تست صحه گذاري بر توليد PRODUCTION TESTING
• ارزيابي طرح بسته بندي محصولPACKAGING EVALUTION
• طرح كنترل محصول PRODUCTION CONTROL PLAN
• اتمام فرآيند طرح ريزي كيفيت و پشتيباني مديريت QUALITY PLANNING SIGN- OFF AND MANAGEMENT SUPPORT

فاز پنجم – بازخور، قضاوت و اقدامات اصلاحي Launch, Feedback, Assessment & Corrective Action

• كاهش انحرافات وتغييرات فرآيند وتوليد REDUCED VARIATION
• رضايت ( تائيديه ) مشتري CUSTOMER SATISFACTION
• تحويل وخدمات DELIVERY AND SERVICE

1       شادي خود را به هيچ چيز و هيچ كس وابسته نكن تا هميشه از آن برخوردار باشي                    

2       انتظار نداشته باش هميشه آنچه در اطرافت اتفاق مي افتد مطابق ميل و خواسته ات باشد

3       از سختي ها و مشكلات زندگي استقبال كن و با غلبه بر آنها به خود پاداش بده

4       هنگام از دست دادن ناراحت نشو ، وقتي هم چيزي را به دست مي آوري خوشحال نباش

5       در مقابل خواسته ها و گفتار ديگران انعطاف پزير باش و نخواه كه  حرف ، حرف خودت باشد

6       هرگز خودت را با ديگران مقايسه نكن چرا كه تو چيزهايي داري كه ديگران در حسرت آنها هستند

7       براي انجام كارهاي مورد علاقه ات  زياد به نظرات ديگران اهميت نده

8       قبل از انجام هر كاري يا گفتن هر چيزي به ضرورت آن بينديش 

9       زندگي خود را هدفمند كن و براي رسيدن به اهدافت تلاش كن

10  هر گز سعي نكن به ديگران بقبولاني كه حرفت درست است

11 هر گز سعي نكن به ديگران بقبولاني كه حرفت درست است

12 انتظار نداشته باش با منفي نگري جسمي سالم داشته باشي

13 قبل از مطمئن شدن ، در مورد هيچ چيز قضاوت نكن

14 به جاي بيزاري از انسانها از رفتارهاي بد آنها متنفر باش

15 بگذار ديگران از تو  به عنوان فردي آرام و خوشرو ياد كنند

16 با ديگران طوري رفتار كن كه دوست داري با تو رفتار شود

17 به ديگران كمك كن آنچه را مي خواهند به دست آورند

18 در فرهنگ لغات خود (( شكست )) را ((تجربه )) معنا كن

19 براي كشف حقايق زياد تفكر كن به خصوص جهان آفرينش

20   اجازه نده اتفاقات ناخوشايند روحيه ات را خراب كند

21 هنگام عصبانيت نفس عميق بكش وتا 10 بشمار                         ۳۱-   به هيچ كس اميد نداشته باش به جز خدا                                   

22 به قدر توان تلاش كن و نتيجه را به خدا واگذار كن                       ۳۲- هر كاري را با علاقه و تمركز انجام بده

23 تا با خود مهربان  نباشي نمي تواني مهر بورزي                           ۳۳- از هيچ كس و هيچ چيز توقع نداشته                                        

24 با بحث هاي بي نتيجه انرژي خود را هدر نده                              ۳۴- با شرايط زندگي سازگار باش                                               

25 چيزهايي را كه دوست داري به ديگران ببخش                             ۳۵- بر جسم و روح خود مسلط شو

26 يگانه داروي آرامش بخش روح و جان ، ياد خداست                      ۳۶-   در تصميم هاي خود تاخير نينداز                                            

27 قلبت را از نفرت خالي كن تا خوشبختي در آن لانه كند                    ۳۷-   هنگام عصبانيت هيچ تصميمي نگير                                          

28 براي اينكه شاد باشي بايد شادي آفرين باشي                             ۳۸-  به خاطر اشتباهات گذشته خود را سرزنش نكن

29 در زندگي به جاي شناور بودن شناگر باش                                    ۳۹- اندوه روز نيامده را بر روز آمده ات نيفزا

30 بي احترامي ديگران را با بي اعتنايي جواب بده                             ۴۰- به تعبير و تفسير كارهاي ديگران نپرداز                                     

آشنایی با مفاهیم 


 

از آنجایی که اینترنت و به طبع آن طراحی صفحات وب یکی از ارکان اصلی هر جامعه محسوب می شود و با توجه به اینکه بسیاری از کاربرانی که با اینترنت کار می کنند فقط نامی از اصطلاحات اینترنتی را شنیده اند لذا با توجه به اهداف اطلاع رسانی این سایت بر آن شدیم تا کلیه اصطلاحات رایج اینترنتی را گرد آوری کنیم امیدواریم که مطالعه آن برای کاربران محترم خالی از لطف نباشد .
برای یادگیری این دوره ی آموزشی نیازی به نرم افزار خاص نمی باشد . فقط لازم است توضیحات ارائه شده بطور کامل مطالعه گردد تا مفاهیم و اصطلاحات اینترنتی آموزش گرفته شود .

▪ Data Transfer Rate
سرعتی میباشد که مودم میتواند اطلاعات را منتقل کند که معمولاً برحسب تعداد بیتها در ثانیه میباشد . هر قدر رقم مربوطه به سرعت انتقال داده بالاتر باشد سرعت مودم بالاتر خواهد بود که به طبع آن قیمت آن نیز بیشتر خواهد شد. سرعت مودمهای امروزی معمولاً ۲۸۸۰۰ bps یا ۵۷۶۰۰ bps معروف به ۵۶k میباشد.

▪ Ethernet
از روشهای معمول در شبکه های کامپیوتری جهت اطلاعات میباشد و به شما اجازه میدهد که کامپیوتر ها و ابزارهای جانبی مثل پرینتر را به هم متصل کند.

▪ Fire Wall
نرم افزاری که جهت جلوگیری از ورود نفوذگران به سیستم های متصل به شبکه بکار برده میشود که دیواره آتش نام دارد. عمدتا هدف استفاده از این نرم افزار ایجاد سدی در برابر هکر ها میباشد. Znoxe Alarm نمونه خوبی برای کاربران جدید است.

▪ Digital Camera
با دوربین دیجیتال میتوانید به عکس برداری پردازید. تصاویر این دوربین نیازی به فیلم های معمولی ندارد و به صورت فایلهای گرافیکی در حافظه ذخیره میشوند در مواقع لازم میتوانید تصاویر خود را از حافظه دوربین توسط کابل مربوطه به کامپیوتر خود منتقل کنید. دوربینهای دیجیتال امروزی حتی بر روی Mini CD نیز میتوانند تصاویر را ذخیره کنند. و یا بر روی کارتهای مخصوصی که به پورت USB کامپیوتر شما متصل میشوند.

▪ IRC- Internet Relay Chat
محلی که افراد میتوانند در آن به چت و گفتگو بپردازند IRC گفته میشود. در دنیای اینترنت راهها و نرم افزارهای دیگری نیز جهت Chat کردن وجود دارند ولی IRC از اولین ها میباشد. در IRC کانالهای گفتگوی مختلفی وجود دارد که در هر کدام موضوعات گوناگون به بحث گذاشته میشوند.

▪ LAN -Local Area Network
به شبکه ای که تعدادی PC از طریق رسانه ای مانند کابل به یکدیگر متصل شده اند LAN گفته میشود. مفهوم لغوی LAN شبکه محلی میباشد که جهت اشتراک گذاری فایلها و نرم افزار های موجود، مورد استفاده قرار میگیرد. معمولاً LAN در یک محدوده جغرافیایی کوچک استفاده میشود.

▪ Anonymous FTP
پروتکلی که از طریق آن کامپیوتر ها میتوانند به دنبال فایلها بر روی اینترنت بپردازند FTP نامیده میشود. منظور از Anonymous به مفهوم ناشناس بودن کاربر میباشد. یعنی هرکسی با بکار بردن این شناسه وبا دادن رمز عبور میتواند به کامپیوتر میزبان متصل شود. اغلب دانشگاهها و شرکتهای روسی و آژانسهای مختلف معمولاً فایلهایی جهت دسترسی عموم به اشتراک گذاشته اند.. جهت استفاده از پروتکل FTP شما به نرم افزارهای سرویس دهنده مانند WSFTP نیاز دارید. Cute FTP و FTP Voyager نیز نمونه های دیگری هستند.

▪ Network
تعدادی کامپیوتر که توسط رسانه ای مناسب به یکدیگر متصل شده اند تا منابع و اطلاعات خود را به اشتراک گذارند شبکه نامیده میشوند. به طور کلی ۲ نوع شبکه وجود دارد. شبکه محلی ( LAN ) و شبکه گسترده ( WAN )

▪ MIS
به سیستم کامپیوتری که در یک اداره یا سازمان و یا شرکت، اطلاعات تجاری و مدیریتی را از تمام بخشهای داخلی دریافت میکند MIS اطلاق میشود. بر اساس قواعد تعریف شده در این سیستم کامپیوتری این سیستم از اطلاعات خام دریافتی گزارشها و نتایج مربوطه را استخراج می کند و برای سایر کارمندان ارسال میکند.

▪ Network Adapter
به کارتی که داخل کامپیوتر شما نصب میشود و وظیفه اتصال شما به شبکه کامپیوتری منزل یا محل کار شما را بر عهده دارد آداپتور شبکه میگویند. برای این کار شما نیاز به یک آداپتور شبکه برای اتصال به یک شبکه Ethernet یا Token Ring دارید. معمولاً این کارتها بر اساس نوع رسانه ( سیم ) متصل به آن دارای سرعت ۱۰ mbps یا ۱۰۰ mbps میباشد.

▪ MIME -Multi Purpose Internet Mail Extensive
مجموعه قوانینی که جهت ارسال داده هایی غیر از متن عادی در ایمیل ها استفاده میشود به MIME معروف هستند. یک ایمیل میتواند شامل تصاویر و فایلهای گوناگون الحاق شده به آن باشد گیرنده و فرستنده هر دو باید از قوانین MIME جهت ارسال و دریافت ایمیل آگاه باشند. اغلب نرم افزار هایی مثل Out look از قوانین MIMEمطلع هستند. اخیراً در ویندوزهای ۲۰۰۰ به پایین مشکلی در MIME جهت کار با Outlook مشاهده شد. که ویروسها از آن بهره میبردند و Microsoft نرم افزاری را جهت محافظت کامپیوترها در برابر این ویروسهاابداع کرده که در وب سایت Microsoft میتوانید دریافت کنید.

▪ Network Administrator
شخص متبحری که اطلاعات کافی از شبکه های کامپیوتری و نحوه عملکرد آنها دارد. این شخص مسئول نگهداری از شبکه و عیب یابی و تصحیح شبکه خواهد بود. حتی نصب نرم افزار ها بر روی سرور و یا تعریف نامهای کاربری به عهده این شخص میباشد و بالاترین سطح دسترسی به شبکه را خواهد داشت. نگهداری از این شبکه ها کار مهمی است.

▪ New Bie
به فرد تازه کار که هنوز به دنیای اینترنت و نحوه تبادل اطلاعات و خرید و فروش در اینترنت آگاه نیست New Bie اطلاق میشود. و برخی سایتها بخشی به نام New Bie دارند که به تازه کاران کمک میکند.

▪ Noise
به اختشاشی که در ابزار های مخابراتی جهت انتقال اطلاعات تصویری ، صوتی و یا اطلاعات کامپیوتری مزاحمت ایجاد میکند نویز اطلاق میشود. گاهی مودم ها در انتقال اطلاعات بین کامپیوترها و کامپیوتر سرویس دهنده دچار نویز میشوند این نویز میتواند دلایل مختلف داشته باشد . سعی کنید منابع الکترومغناطیسی با قدرت میدان بالا را از مودم دور کنید . حتی موبال شما نیز نویز اجاد میکند . پرینتر و دستگاههای زیراکس نیز نویز ایجاد میکنند.

▪ Protocol
به مجموعه قوانینی که بین دو کامپیوتر بیان کننده نحوه تبادل اطلاعات بر روی شبکه میباشد پروتکل میگویند. این قوانین و قراردادها به ما کمک میکنند که روشهای انتقال اطلاعات را به طور کامل از نظر تکنیکی تعریف کنیم. اغلب پروتکل ها دارای RFC مخصوص به فرد هستند که میتوانید جزئیات آنها را با خواندن RFC مربوط به آن از روی اینترنت بخوانید.

▪ Traffic
به حجم اطلاعاتی که بر روی یک شبکه منتقل میشود ترافیک اطلاق می شود. دقیقاً مانند یک بزرگراه اگر تصور کنید هر قدر قدرت ترافیک بالاتر باشد مدت زمان بیشری طول میکشد که به مقصد خود برسید . این مفهوم در شبکه های کامپیوتری وجود دارد . یعنی هر قدر که ترافیک بالاتر باشد اطلاعات کند تر منتقل خواهند شد

آيا ما خود سازنده بخت و اقبالمان هستيم؟

تا چه حد خوشبختی بر موفقیت و شکست های ما تاثیرگذار است
این موفقیت است که باعث خوشحالی شما می شود، یا اینکه خوشحالی و خوشبختی موفقیت را به وجود می آورد؟ البته ممکن است به نظرتان موضوع خوبی برای بحث در یک گپ دوستانه باشد، اما از نظر روانشناسان، اقتصاد دانان، نظرسنجان و آراء شماران، و سایر رفتار گرایان، بسیار مهم و تعیین کننده است. در تلاش و جستجو در پی یافتن پاسخی برای این سوال، آنها موفق به چاپ مقاله ای 50 صفحه ای در مجله ی روان شناسی که شامل 225 تحقیق علمی در رابطه با این موضوع میشود، شده اند.
حال ببینیم یافته های این محققین چه بوده است. کوتاهترین پاسخ این است که، بااینکه موفقیت می تواند باعث خوشحالی افراد شود (چون به هر حال بسیار بهتر از شکست است)، داشتن روحیه و حال خوب (تمایل به آزمودن احساسات مثبت) نیز به موفقیت شما بسیار کمک می کند. "تاثیر مثبت" که نشانه ی ظاهری خوشحالی شما است، به شما در انجام کارها، پیدا کردن دوست، داشتن ازدواجی موفق، پول درآوردن، سلامت بودن و مورد علاقه ی عموم قرار گرفتن کمک می کند. در رابطه با سلامتی هم این مسئله بسیار جالب است—افراد خوشبخت و خوشحال همیشه می گویند که کاملاً سالم و تندرست هستند، درحالیکه ممکن است به هیچ وجه اینطور نباشد. تحقیقات مشخص کرده اند که داشتن دوست های خوب، عشق، احترام، حمایت اجتماعی، کار مناسب و همچنین خوشبینی و برخورد مثبت در سلامتی افراد تاثیرگذار است.
مسائلی که محققان قصد بررسی آنها را داشته اند این بوده است که آیا افراد خوشبخت بهتر با مسائل کنار می آیند و دستاوردهای بیشتری از نظر اجتماعی کسب می کنند، و آیا سیستم دفاعی قوی تری دارند یا خیر. همه ی پاسخ ها مثبت بوده است. گرچه پاسخ مثبت به داشتن سیستم دفاعی قوی تر تاحدی تلقینی و تردیدآمیز است، اما به روشنی دیده شده است که افراد خوشبخت از نظر اجتماعی بسیار بهتر رفتار می کنند—آنها همواره به دنبال پیدا کردن دوستانی جدید، کمک به حل مشکلات دیگران و... هستند. قابلیت انعطاف بیشتری که دارند باعث می شود بتوانند بهتر و راحت تر با مشکلات و بدبختی ها کنار بیایند.

شاد باشیم، نگران هیچ چیز نباشیم...؟
هنوز هم با سوالاتی روبه رو هستیم. این تحقیقات بیشتر بر روی مردمی با فرهنگ غربی انجام گرفته است—و احتمالاً شامل موارد خیلی حاد نمی شده است. ممکن است که این "تمایل به آزمودن احساسات مثبت" فقط زمانی که با هیچ مشکل جدی روبه رو نیستید کار کند. اما در زمان وقوع طوفان ها و زلزله ها (یا آتش سوزی و در برخورد با بیماری های حاد) تمایل به شاد بودن خیلی کمک کننده نباشد. همانطور که محققان اشاره می کنند، یک هنرمند خوشحال و خوشبخت می تواند خیلی راحت تر و بدون اینکه دستگیر شود کلاه برداری کند تا یک هنرمند بدبخت و ناراحت. گاهی اوقات افراد خوشحال را افرادی از خود راضی و عشرت طلب و سطحی تصور می کنند. به علاوه، گاهی بدبختی، نارضایتی و ناخشنودی می توانند محرک هایی بسیار قوی باشند. افراد بدبخت زیادی توانسته اند افرادی بسیار موفق و خلاق باشند.
نتیجه ای که از این تحقیقات گرفته می شود این است که: خوشبختی چیزی بسیار با ارزش و مفید است، اما نمی تواند تضمین کننده ی یک زندگی عالی و کامل باشد .

ارزش افزوده

توليد ناب-توليد انبوه

توليد انبوه:

اين شيوه توليد اولين بار توسط آدام اسميت در قرن هيجدهم مورد تحليل قرار گرفت و برتخصص و تقسيم کار و مفاهيمي چون مقياس اقتصادي توليد و شيوه‏هاي تجزيه و تحليل هزينه و سود و حجم فعاليت تاکيد دارد. از ويژگي‏هاي ديگر اين شيوه توليد اين است که محصول توسط متخصصان طراحي و بوسيله کارگران غيرماهر توليد مي‏شود. نيروي کار به آموزش کم احتياج دارد و سازماندهي به صورت ادغام عمودي کامل است. تنوع محصولات نيز محدود است ولي به خاطر حجم بالاي توليد روند قيمت‏ها نزولي است.

توليدگر انبوه در طراحي محصولات از متخصصين ماهر استفاده مي‌نمايد، اما اين محصولات توسط كارگران غيرماهر ساخته مي‌شوند كه ماشين‌آلات گران و تك‌منظوره را هدايت مي‌كنند. اين محصولات هم‌شكل ماشيني، در حجم بسيار بالا توليد مي‌شوند. ازآنجاكه توليد محصول جديد محتاج تغيير كل سيستم است، بسي گرانتر از محصول قبلي خواهد شد. ازين‌رو توليدكننده انبوه تا جائيكه ممكن باشد، از نوآوري در طرح خودداري مي‌نمايد. در نتيجه محصول، به بهاي از دست رفتن تنوع و به دليل وجود روش‏هاي كاري كه براي كاركنان كسالت‌بار است، ارزانتر در اختيار خريدار قرار مي‏گيرد. برخي از مشخصه‌هاي توليد انبوه عبارتند از:

1-   نيروي كار: تقسيم كار تا هرجا كه امكان دارد؛ در كارخانه‌هاي با توليد انبوه، كارگر مونتاژكننده تنها به چند دقيقه تعليم و آموزش نياز دارد .

2-   سازماندهي: با استفاده از يك ادغام عمودي كامل، توليدكننده انبوه سعي مي‌كند كه از مواد اوليه تا ساير قطعات را خود توليد كند. ولي مشكل ادغام عمودي كامل، ديوان‌سالاري وسيع است.

3-   ابزارها: از ابزارآلاتي كه فقط در هر زمان يك وظيفه را انجام مي‌دهد استفاده مي‌شود كه اين كار صرفه‌جويي زيادي در زمان آماده‌سازي ماشين‌آلات به وجود مي‌آورد.

4-     محصول: محصولات تنوع اندكي دارند اما قيمت‏هاي آن به خاطر تنوع كم روند نزولي پيدا مي‌كند.

به عبارتی دیگر مشخصه­های تولید انبوه عبارتند از:

1.       تعويض پذيری کارگر

2.       وجود نيروی غير مستقيم فراوان

3.       وجود محافظين ( بافر) برای مقابله با اختلال

·        کارگر اضافی

·        موجودی اضافی

·        فضای اضافی

4.       انعطاف کم

5.       ماشين الات وتجهيزات تک منظوره

6.       مشارکت ناچيز کارگر در بهبود فرآيندها

جدول زیر برخی مزایای تولید انبوه را نسبت به تولید دستی به نمایش می­گذارد.

جدول1-1– كاهش دقايق صرف شده نيروي كار در توليد انبوه در مقايسه با توليد دستي

توليد ناب-توليد دستي

توليد دستي

این روش تولید شیوه­ای است مبتني بر حرفه و هنر. يك توليدگر دستي از كارگران بسيار ماهر و ابزارهاي ساده اما انعطاف‌پذير استفاده مي‌نمايد تا دقيقا آنچه را بسازد كه مشتري مي‌خواهد؛ يعني يك واحد در يك زمان. این محصولات استاندارد خاصی نداشتند و ممکن بود تفاوت­هایی میان دو مدل یکسان وجود داشته­باشد. برخي مشخصه‌هاي توليد دستي عبارتند از:

1.       توليد محصول طبق سفارش مشتری

2.       وجود نيروي كاري ماهر.

3.       وجود سازماندهي بسيار غيرمتمركز.  

4.       به كارگيري ابزارآلات ماشيني چندكاره.

5.       حجم بسيار پايين توليد.            

6.       قيمت بالای محصول

7.       انعطاف زياد

8.       تقسيم ناچيز در فعاليت ها   

از ضعف‏هاي توليد دستي اين است كه قيمت محصول بالا بوده و در صورت افزايش حجم توليد، قيمت پايين نمي‌آيد. امروزه در مورد ماهواره‌ها و سفينه‌هاي فضايي كه برجسته‌ترين توليدات دستي هستند همين مشكل به چشم مي‌خورد. از مشكلات ديگر توليدكنندگان دستي اين است كه معمولا فاقد آن سرمايه مالي و انساني كافي هستند كه به دنبال نوآوري‏ها و پيشرفت‏هاي اساسي باشند چرا كه پيشرفت واقعي در دانش فني مستلزم تحقيق و پژوهش سازمان يافته است. اما با اين حال محصولات دستي و سفارشي همچنان بازار خود را حفظ كرده‌اند چرا كه برخي از مشتريان نيازها و سليقه‌هاي خاصي دارند كه فقط اين شيوه توليدي پاسخگوي نيازهاي آنهاست. اما در دهه 1990 براي شركت‏هاي توليدكننده دستي، تهديد ديگري از جانب شركت‏هاي توليدكننده ناب، به ويژه شركت‏هاي ژاپني آغاز شده است و آن تهديد اين است كه توليدگران ناب در تعقيب آن بخشي از بازار هستند كه تاكنون در انحصار توليدگران دستي بوده است. براي مثال، شركت هوندا با اتومبيل‏هاي ورزشي (NS-x) با بدنه آلومينيومي خود حمله مستقيمي به بازار خودروهاي ورزشي فراري كرده است.

مدیریت یک دقیقه ای

شاید در مورد مدیریت یک دقیقه ای چیزهایی شنیده باشید و یا حتی خونده باشید. مدیریت یک دقیقه ای یکی از تکنیک های ساده ی مدیریته. مفهومش واقعا ساده است. اگر اون رو درک کنید متوجه میشید که شاید خیلی از رفتارهای شما مطابق با اصول اونه. اصولی که واقعا ساده هستند و بهتره بگم که بدیهی هستند.

اصل مدیریت یک دقیقه ای برای  ایجاد یک محیط کاریه که همه ی افراد از کارکردن در اون لذت ببرند. مدیریت یک دقیقه ای شامل سه مرحله ی اصلی است.

هدفگداری یک دقیقه ای

تشویق یک دقیقه ای

سرزنش یک دقیقه ای

کارمندی رو در نظر بگیرید که در یک سازمان فعالیت میکنه. اگر مدیر این کارمند هدف رو برای اون مشخص کنه و بعد از هدفگذاری با کمک خود کارمند، راه های رسیدن به اون رو پیدا کنه ، در این شرایط کترمند دقیقا میدونه که برای چی داره کار میکنه و چگونه باید به هدفش برسه. حالا واسه ی خودش برنامه ریزی میکنه تا به نتیجه برسه. این هدف گذاری زمان خیلی کمی میگیره ولی مطمئنا نتایج بسیار بزرگی داره(هدفگذاری یک دقیقه ای)

حال فرض کنید که این کارمند، به محض برداشتن قدمی درست از سوی مدیر خود مورد تشویق قرار بگیره. این تشویق هم زمان خیلی کمی میگیره ولی نتایج بزرگی داره. اول این که کارمند میبینه که مدیر به اون اهمیت میده و کار اون رو زیر نظر داره. پس حتما کار او با ارزشه . همچنین مطمئن میشه که داره راه درست رو برای رسیدن به هدفش میره. و این در روحیه و انگیزه ی او برای ادامه ی کار تاثیر زیادی داره(تشویق یک دقیقه ای)

و همین کارمند اگه کار اشتباهی انجام بده، اگه در همون موقع مورد سرزنش قرار بگیره میفهمه که مسیرش اشتباهه و سعی در جبران اون میکنه(سرزنش یک دقیقه ای)

 حالا به نظر شما کارمندی که هدفگذاری یک دقیقه ای در مورد اون انجام نشده، یعنی کسی که نمیدونه قراره چه کاری رو انجام بده مستحق تنبیهه؟؟؟ البته که نه!!!

نکته ی مهمی که در اینجا است اینه که تشویق و تنبیه یک دقیقه ای باید به محض انجام فعالیت صحیح یا غلط انجام بشه. فرض کنید کارمندی مشغول به کار است و هیچ عکس العملی از سوی مدیر خود نمیبینه. اون کارمند علاوه بر اینکه انگیزه ی خودش رو برای کار از دست میده، چون عکس العملی از مدیر خودش نمیبینه، واقعا نمیدونه که کارش درسته یا غلط. و حتی اگر کارش اشتباه باشه هم چون فکر میکنه که درسته به انجام اون ادامه میده.

دکتر اسپنسر جانسون و دکتر کن بلانچارد در کتاب ارزشمند خود به نام مدبر یک دقیقه ای به تشریح کامل این روش پرداخته اند. کتابی که واقعا ارزشمنده و مطمئنا از خوندنش لذت میبرید و اون رو به همه معرفی میکنید، همونجور که من اون رو به پدرم، رئیسم و همکارانم معرفی کردم.

کلامی کوتاه ولی قابل تامل،

اگر الف رخ دهد ، ب پیش می اید.

ولی رخ دادن ب دلیلی بر رخداد الف نیست.

اگر کیفیت افزایش یابد مسلما تولید و سود زیاد می شود.

ولی زیاد شدن سود دلیلی بر افزایش کیفیت نیست.

موفقیت و مدیریت صحیح زمان, در انتخاب بین کارهای مهم و غیر مهم است: 

پس برای موفقیت:

۱ - از کارهای غیر مهم صرف نظر کنید.

۲ - کارها را اولویت بندی کنید.

۳ - راهزنان وقت را بشناسید.

۴ - راههای ایجاد وقت را یاد بگیرید.

راهزنان وقت:

۱- صحبت های کم اهمیت

۲- میهمانان نا خوانده

۳- مطالعه ی کم اهمیت و غیر ضروری

۴- روشهای غیر صحیح و عادات نادرست مطالعه

۵- تلفن های مزاحم و غیر ضروری

۶- نداشتن انضباط کاری

۷- سستی و بی ارادگی در تصمیم گیری

۸- دوباره کاری

۹- ناتوانی در نه گفتن به خواسته های نابجا

۱۰- نداشتن تمرکز حواس

۱۱- عادت به امروز و فردا کردن

۱۲- ترس از شکست.

راههای ایجاد وقت:

۱- انجام کارها بطور همزمان

۲- تنظیم کردن وقت خواب

۳- کنترل بیشتر روی وقت تفریح

۴- نه گفتن به خواسته های غیر مهم

۵- عقب انداختن کارهای غیر مهم.

وقت ساز باشید                                 

Production & Manufacturing

خيلي مواقع دو واِِِژه ي ساخت(Manufacturing) و توليد(Production) اشتباه به جاي هم استفاده ميشوند.

تعريف اوليه ي Manufacturing :

برگرفته از لغت لاتين  Manufactus به معناي ساخت دست ميباشد.

مجموعه اي از فرايندها و فعاليتهاي پي در پي که شامل موارد زير است:

طراحي توليد

توليد نمونه

انتخاب مواد اوليه

برنامه ريزي

بازرسي توليد و کنترل کيفيت

مديريت و برنامه ريزي

بسته بندي و حمل و نقل

بازاريابي و فروش

تعريف Production  :

مجموعه اي از فرايندها و فعاليتهاي پي در پي که شامل موارد زير است:

ساخت (Manufacturing)

و تقريبا همه ي فعاليتهاي اقتصادي به استثناي سرمايه گذاري و تجارت.

در Manufacturing فاکتورهاي انساني از جمله ابتکار و نوآوري نقش بسزايي دارد. در حالي که در Production همه ي فرايند توليد، حاصل توالي و نظم و استفاده از الگوهاي بدست آمده ي حاصل از Manufacturing   و يا الگوهاي جديد براي توليد راحت تر در تعداد بالا ميباشد.

فرض کنيم که قطعه اي  را ميخواهيم به صورت تجربي بسازيم. فرايند ساخت نمونه ي اوليه Manufacturing  است. کم کم  به صورت تجربي تغييراتي در ساختار قطعه ميدهيم،تا قابل استفاده باشد. مثلا جنس، طول و يا ضخامت آن را تغيير ميدهيم. اين بخش هم جزو Manufacturing است. ولي در صورت رسيدن به خصوصيات ايده آل و استاندارد کردن آنها براي توليد، فرايند Production  آغاز شده و از اينجا به بعد ما قطعه را در تعداد بالا يا پايين توليد کرده ايم(Production)

سازمان؛ از طفوليت تا پيري

 هر سازماني که علم استقلال بلند مي‌کند، بايد ابتدا ادوار زيستي و دوره‌هاي حياتي خويش را بشناسد تا در موقيعت مقتضي اقدام به حل مشکلاتش نمايد. بديهي است که شناختن زمان و برهه زيستي سازمان در حل مشکلات حادث شده در آن بسيار حايز اهميت است.اين اصل با يک مثال، بهتر ايضاح مي‌گردد. هنگامي که به يک داروخانه مي‌رويد و طلب قرص سرماخوردگي مي‌کنيد، پزشک داروساز از شما مي‌پرسد: « بيمار چه سني دارد ؟»در مورد سازمان نيز به همينگونه است، اگر درصدد حل مشکلات يک سازمان بر‌آييم، ابتدا بايد بدانيم آن سازمان در چه سيکلي از دوره حياتش قرار دارد. ممکن است آنچه جزو طبيعت آن دروه است و اصلاً مشکل به حساب نمي‌آيد، براي ما مشکل قلمداد شود. در اين مقاله به بررسي دوره‌هاي عمر سازمان از بدو تولد تا مرگ آن به صورت مختصر پرداخته شده است، تا گامي در جهت شناخت طبيعت و مشکلات ادوار حياتي سازمان باشد. 

1ـ ايجاد

اين دوره شامل مراحل قبل از تولد و تولد مي‌شود. ايجاد يک سازمان جديد مستلزم بروز يک ايده جديد و يا ابتکار نو و يا نياز جديد که براي رفع آن نياز به تشکيل سازمان جديد باشد، البته در حوزه فعاليت‌هاي اقتصادي عموماً ايده نو و مبتکرانه موجب تشکيل سازمان مي‌گردد.آنچه بيش از همه در ايجاد يک سازمان لازم و ضروري است سه عنصر است:1ـ ايده نو ( آنچه که امروزه به ارزش و تعهد تعبير مي‌شود)2ـ رهبر و پيشاهنگ3ـ‌ منبع قدرت (که در هنگام ايجاد سازمان، اين منبع قدرت نيروهاي انساني يا منابع مالي هستند)البته برخي اوقات انگيزه اوليه تشکيل شدن سازمان ترکيبي از عناصر فوق و حتي تلفيق چند عامل ديگر خواهد بود، اما آنچه در اين مرحله بسيار حايز اهميت است، ديدگاه غير منفعت طلبانه بنيانگذاران است که با عنصر تعهد ترکيب شده و اساس سازمان را بنا مي‌نهد. شايد اين وضعيت را بتوان در دغدغه مندي بنيانگذاران تعريف نمود که البته اين روحيه مي‌تواند در گذر زمان و موفقيت سازمان، در مراحل بعد به انگيزه‌هاي ديگر و حتي منفعت طلبانه تبديل گردد.دامهايي که در اين دوره سازمان را تهديد مي‌کند مي‌توان به چهار گروه تقسيم کرد:1ـ محو شدن تعهدات بنيانگذاران2ـ مورد ارزيابي قرار نگرفتن مشکلات آينده و اينکه سازمان به چه ميزان توان حل مشکلات را دارا است .3ـ رهبري آسيب پذير و تحت سلطه اغيار.4ـ غير واقع بينانه عمل کردن بنيانگذاران.در صورت بروز مشکلات فوق عدم دسترسي به راه حل مناسب، سازمان در بدو تولد سريعاً از بين مي‌رود.

 2ـ دوره طفوليت

 پس از ايجاد، سازمان وارد دوره طفوليت مي‌شود، مشخصه‌هاي اين طفل بدين شرح است : فضاي سازمان بسيار صميمي است، سلسله مراتب محدود است و خيلي مورد توجه قرار نمي‌گيرد. سازمان سيستمي براي ارزيابي افراد ندارد لذا غالباً تقسيم مسووليتها بر اساس توانايي‌ها صورت نمي‌پذيرد. افراط و تفريط فراواني در سطح سازمان ديده مي‌شود. در دورة طفوليت سازمان به دو زير ساخت نياز اساسي دارد :1ـ زيرساختهاي اقتصادي: که نيازهاي معيشتي سازمان و کارکنان سازمان را تأمين مي‌کند.2 ـ زيرساختهاي انساني: که در تعهد بنيانگذاران خلاصه مي‌شود، بدين صورت که حضور مستمر و دايمي بنيانگذاران در عرصه‌هاي سازماني اين نياز را سامان مي‌بخشد.در اين دوره مسايلي پيش مي‌آيد که در صورت لاينحل ماندن موجب اضمحلال سازمان مي‌گردد. اين مسائل تحت عنوان عوامل مرگ در طفوليت بيان مي‌گردد:اول اينکه بنيانگذاران احساس خستگي کنند و يا با آنچه آفريده‌اند (سازمان جديد) احساس بيگانگي کند.دوم کمبودهاي شديد مالي که مانع ايجاد زيرساختهاي اقتصادي شود. اين دوره از لحاظ اقتصادي يکي از سخت‌ترين مراحل رشد سازماني است که در صورت عبور موفقيت‌آميز از آن، ديگر نگراني اقتصادي در دوره‌هاي بعدي عمر سازمان مطرح نمي‌باشد. 

3ـ رشد سريع

اين مرحلة زماني است که سازمان بر مشکلات مالي فائق آمده است و موفق به ايجاد زيرساختهاي قابل اعتمادي در بخش اقتصاد گرديده است.اين دوره از عمر سازمان آفاتي دارد از آن جمله: الف) پس از اين موفقيتها ممکن است سازمان دچار تجمل‌گرايي شود.ب) بنيانگذاران فکر کنند رسالتشان به پايان رسيده است و به کارهاي حاشيه‌اي بپردازند  و از متن سازمان غافل گردند و يا احياناً از جريانهاي سازمان کنار بکشند و بدون هيچ دخالتي در امور سازمان به نظاره ثمره آن بنشينند.آنچه در اين مرحله ممکن است باعث مرگ سازمان شود، ريشه در وابستگي زياد سازمان به بنيانگذارانش دارد، البته اين وابستگي شديد طبيعي است لکن در صورت خروج بنيانگذاران از متن سازمان به هر نحوي چه فوت و چه انزوا، سازمان به انحطاط و مرگ سوق داده مي‌شود.

 4ـ دوره بلوغ

مهمترين مرحله در سيکل زندگاني سازمان اين دوره است. اين دوره همانند تولد دوباره براي سازمان است و بسي سخت‌تر و صعب‌تر از دوره ايجاد است.به دو دليل اين دوره بسيار دوره حادثه سازي است:اول : تفويض اختيار از بنيانگذاران و زعيمان قبلي سازمان به افراد جديد. دوم : تغيير اهداف اوليه سازمان يا اصلاح آنها .لغزش در هر يک از اين دو موضوع باعث تغيير اساسي در روند رشد سازمان مي‌شود و بعضاً ممکن است يک سازمان آرمان‌گرا را به يک سازمان بي‌بند و بار بدل سازد. لذا آنچه از دقت و ظرافت در بنيانگذاران و رهبران سازمان است بايد معطوف اين تغييرات شود تا روند رو به رشد سازمان به سويي ديگر سوق پيدا نکند.از سوي ديگر در دوره بلوغ، در صورت عدم توافق بين باسابقه‌ها (آنهايي که تاکنون سازمان را به پيش برده‌اند و بسياري از آنها بنيانگذاران سازمان بوده‌اند) و تازه‌واردها (آنهايي که در دوره رشد سريع و دوره بلوغ وارد چرخه سازماني شده‌اند) جدايي صورت مي‌گيرد.اين خطرناک‌ترين اتفاق ممکن است که در سرنوشت يک سازمان رغم مي‌خورد. در صورت بروز اين حادثه ديگر راه نجاتي باقي نخواهد ماند و سازمان بلندترين گام را در راه مرگ و فنايش برداشته است.دام جدايي به اين معناست که در صورت تسلط تمام عيار سابقه‌دارها بر سازمان، سازمان در دام پيري زودرس گرفتار مي‌شود و نيز در صورت تسلط تازه واردها بر سازمان، سازمان در دام تله خلاقيت گرفتار مي‌آيد، تله خلاقيت يعني به نام نوآوري و خلاقيت تيشه به ريشه و اصل سازمان زده مي‌شود و اين نهال در راه بلوغ را از بين برمي‌اندازد. در هر دو حالت فوق سازمان به زودي از بين خواهد رفت. اما آنچه موجب دوام و پايداري و ورود به مرحله بعد مي‌شود، توافق و اتصال سابقه‌دارها با تازه‌واردهاست. آموزش، تربيت و انتقال ارزشها و تجربيات از سوي بنيانگذاران به نسل تازه وارد موجب استحکام و تثبيت و ترصيص سازمان مي‌گردد. وفاق و همدلي اين دو نسل در ظاهر جدا از هم، ثمره تبيين و ترسيم چهره حقيقي سازمان توسط نسل اول و تحصيل و پذيرش و ارج نهادن نسل دوم است. سودمندترين راه براي رقيبان و دشمنان يک سازمان نفوذ در اين دوره است. آنان که هوس انحطاط سازمانها سعادت پيشه را دارند، از اين فاصله (فاصله بين نسل اول و دوم) سوء استفاده نموده و با توهمات و تهمتها و سوء ظنها سعي در تخريب هر نسل در نظر ديگري را دارند.کاملترين راه در دفاع و رهايي از اين مهلکه آگاهي و بصيرت است و دانستن اينکه هيچ کس دلسوزتر از پدران نسل دوم براي آنها نيست و از طرف ديگر هيچ وارثي نکوتر از فرزندان نسل اول نيست.

 5 ـ دوره تکامل

دوره تکامل مرحله‌اي است متعادل در بهترين حالت ممکن يک سازمان، حالتي است بين حداکثر کنترل پذيري و حداکثر انعطاف پذيري سازمان، دوره شکوفايي و ثمردهي سازمان است.مشخصه‌هاي بارز يک سازمان تکامل يافته به شرح زير است:1ـ تفکر اخلاقي و ارزشهاي انساني نهادينه است.2ـ انطباق با تغييرات محيطي مثبت به آساني صورت مي‌گيرد.3ـ ايستادگي در برابر هجمه‌هاي ناهنجار با تمام ابعاد و توان ميسر مي‌شود.4ـ سازمان به گونه‌اي قابل پيش‌بيني توان خود را افزايش مي‌دهد.5ـ سازمان داراي ساختاري کارا است.6ـ مشکلات غير قابل پيش بيني به حداقل ممکن مي‌رسد.7ـ افراد سازمان همگي از رضايت نسبي برخوردارند. 

6ـ دوره ثبات

از اين مرحله به بعد دوره افول سازمان آغاز مي‌گردد. در اين دوره سازمان قدرتمند است، لکن به تدريج انعطاف پذيري خود را از دست مي‌دهد و به آرامي در سراشيبي نزول قرار مي‌گيرد. لازم به تذکر است نبايد تلقي شود که تمامي سازمانها لاجرم به اين دوره خواهند رسيد، بلکه ممکن است با تمهيدات آگاهانه و تنظيم ميزان انعطاف پذيري سازمان از ورود به اين سيکل حياتي جلوگيري کرد.آنچه در اين مرحله حايز اهميت است، اين است که پيري باعث کاهش قابليت انعطاف پذيري مي‌شود، نبايد اجازه داد که سازمان پا به پيري گذارد. 

7ـ دوره اشرافيت

اين دوره از مراحل، نزول سازمان به سمت انحطاط است. تجمل گرايي زياد و نوآوري کم از مشخصه‌هاي بارز اين دوره است. مي‌توان تجمل گرايي را در لباس مديران، فضاي داخلي سازمان و وضع زندگي و توقعات کارکنان سازمان به سهولت رؤيت نمود. زماني سازمان به اين مصبت گرفتار مي‌شود که رهبران آن در پس موفقيتهاي چشم‌گير دوره تکامل به خود غره شوند و از رسالت اصلي خويش غافل گردند.آفت تجمل گرايي و اشرافيت، روح تحرک و تکاپويي و خلاقيت و نوآوري را در انسان بيمار مي‌کند و ماحصل آن چيزي نيست جز ظواهر زيرا خوي راحت طلبي و اشرافيت فسادآور است و مانع پيشرفت و حيات سازمان مي‌شود. پرورش يافتگان اين دوره حتي توان اداره کردن خود را ندارند، چه رسد به اينکه آينده سازمان در دستان آنها باشد. 

 8ـ دوره بروکراسي

در اين دوره که از ديگر مراحل نزولي سازمان به سوي نابودي است، سؤالات افراد سازمان تغيير مي‌کند، بجاي اينکه بپرسند «چه بايد کرد؟» مي‌پرسند : «مقصر کيست ؟» کشمکش و درگيري و مبارزه تن به تن زياد مي‌شود. چون سوء ظن در سازمان بالا مي‌گيرد، تمام توجه افراد سازمان به ميدانهاي جنگ داخلي معطوف مي‌شود، براي انجام کاري مؤثر در سازمان بايد روشهاي پردردسر همراه باکاغذ بازي زيادي طي شود و عموم فعاليت‌ها بي نتيجه و بدون پشتوانه کارشناسي است. مصلحت‌هاي سازماني جاي خود را به منفعت‌هاي فردي مي‌دهد و مديران به سياست بازي و گفتمان کتبي و غير شفاف روي مي‌آورند.

  9ـ دوره انتهايي: مرگ سازمان

پس از اين جنجالها و مشاجرات سرانجام سازمان با دست خود قبر خويش را مهيا مي‌نمايد و اگر به زودي به فکر نجات خويش و شفاي زخمهايش نيفتد، در گورستان تاريخ دفن مي‌گردد و جز نامي و شايد کمتر از آن نصيب باقي ماندگان نخواهد شد.گرچه تک تک کارکنان و ذي‌نفعان سازمان با سعي و کوشش و آگاهي خود مي‌توانند در مراحل رشد از بروز آفت‌هاي انحطاط جلوگيري کنند و از ورود سازمان به پيري اجتناب ورزند اما نقش مديران و رهبران در سازمان حياتي‌تر و اثر گذارتر است تا آنجا که مي‌توان ايشان را اول به دليل عدم فرهنگ سازي و دوم به دليل عدم اتخاذ تصميم‌هاي به موقع و نجات بخش مؤاخذه نمود. 

شيمي دندان

اگر شيمي دندان با سرعت کنوني پيشرفت کند ، پوسيدگي دندان را به زودي ممکن است پديده اي قديمي به شمار آورند.پوسيدگي ها حفره هايي هستند که در ميناي دندان بوجود مي آيند که از ماده معدني هيدروکسيد آپاتيت  ca5(po4)3oH تشکيل شده است . پزوهش هاي اخير نشان داده است که حل شدن و تشکيل دوباره موادمعدني دندان به طور مرتب در بزاق سطح دندان وجود دارد .معدن زدايي (انحلال پذيري ميناي دندان)عمدتا در اثر وجود اسيدهاي ضعيف موجود در بزاق است که به وسيله باکتري در هنگام تجزيه کربوهيدراتهاي موجود در غذا بوجود مي آيد .
 در مراحل آغازين پوسيدگي دندان بخشهايي از سطح دندان متخلخل و اسفنجي مي شوند و حفره هايي مانند حفره هاي پنير سوئيسي ايجاد ميشود که اگر درمان نشود در پايان به صورت پوسيدگي آشکار ميشود اما پژوهش هاي اخير نشان ميدهد که اگر دندان پوسيده در محلول در بر گيرنده ي مقادير مناسبي از Ca2+، Po43- و F1- قرار داده شود رسوب ، دوباره ترميم ميشود زيرا F1- جايگزين OH1- در کاني دندان شده است. ca5(po4)3oH) به  ca5(po4)3Fتبديل ميشود) بخش ترميم شده در برابر پوسيدگي بعدي پايدار تر است زيرا فلوئوريد در مقايسه با هيدروکسيد ، بازي ضعيف تر است و همچنين وجودSr2+ در مايع ترميم مقاومت را در برابر پوسيدگي به گونه شايان توجهي افزايش مي دهد .
 اگر اين نتايج دنبال شود کار دندان پزشکان دگرگون خواهد شد . دندان پزشکان بيشتر در پوسيدگي از دندان مشغول خواهند شد تا ترميم آنها . استفاده معمولي از شستشو براي بازيابي کاني دندان که بخشهاي آسيب ديده را پيش از پوسيدگي ترميم مي کند دور از ذهن نخواهد بود. آن وقت مته هاي دندان پزشکي دوران بازنشستگي خود را سپري خواهند کرد

نوشتن خاطرات راهي براي رسيدن به عمق درون من و توست
نويسنده: برايان لوك سي‌وارد
 

براي نوشتن موثر خاطرات روزانه به سه عنصر احتياج است: (1) دفترچه‌‌اي كه صرفاً به نوشتن خاطرات اختصاص داده شود، (2) يك قلم يا يك مداد و شايد از همه‌ي اين‌ها مهم‌تر (3) محيطي آرام كه بتوانيد حواستان را جمع كنيد. و بعد آن چه در سر داريد روي كاغذ بياوريد. به نظر مي‌رسد كه نتوانيم بهترين زمان نوشتن خاطرات روزانه را مشخص سازيم.
    واقعيت اين است كه براي هر كسي اين ساعت فرق مي‌كند. پايان روز ممكن است عالي به نظر برسد، اما ممكن است آنقدرها هم خوب نباشد. با آن كه زمان نوشتن خاطرات روزانه مي‌تواند تغيير كند، بهتر است در شروع روزي 15 تا 20 دقيقه را صرف نوشتن بكنيم. نوشتن هفته‌‌اي سه نوبت هم كافيست. با اين حال بسياري از كساني كه خاطرات يا يادداشت‌هاي روزانه مي‌نويسند بيشتر به جاي توجه به ادراك و برداشت خود از حوادث اتفاقيه، به درج خود حادثه اكتفا مي‌كنند. اما اگر به برنامه ادامه دهيم، مطالب بيشتري مي‌نويسيم و به جنبه‌هاي شخصتيي بيشتري از نويسنده اشاره مي‌كنيم.
    با توجه به باورهاي جاري، قاعده به خصوصي براي نوشتن خاطرات روزانه وجود ندارد. با اين حال از آن‌جايي كه خاطره‌نويسي يكي از شيوه‌هاي موثر مقابله با استرس است. نكاتي است كه بايد آن‌ها را در ذهن داشته بايشم. نوشته‌ها بايد در برگيرنده‌ي مطالب مربوط به حوادث استرس آميز و نيز تجربيات مثبت باشند. زندگي از فراز و نشيب‌هاي تشكيل مي‌شود و به مرور نوشته‌هاي شما بايد جوانب امر را نشان دهد. از آن گذشته نوشتن يادداشت‌هاي روزانه نبايد صرفاً به ابراز احساسات و انديشه‌ها در قالب كلام محدود شود. نقاشي وسيله‌‌اي بسيار موثر براي نشان دادن احساسات و افكار و خاطراتي است كه كلمات اغلب نمي‌توانند آن‌ها را به خوبي توصيف كنند. طراحي نيز وسيله جالبي براي رسيدن به اين خواسته است. توجه داشته باشيد كه شما براي خودتان و نه براي راضي كردن ديگران مطلب مي‌نويسيد. در واقع بهترين خاطره‌نويسي‌ها آن‌هايي هستند كه محرمانه تلقي مي‌شوند.
    با آن كه شيوه‌ي خاصي براي نوشتن خاطرات وجود ندارد، معيارهايي هست كه مي‌تواند به نويسنده كمك كند تا براي برخورد موثرتر با استرس و ارتباط با عمق درون از اين راهكارها استفاده كند. از جمله‌ي اين ملاك‌ها مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:
    1_ به مسائل و مباحثي بپردازيد كه بيشترين ناراحتي، اندوه و تنش را براي شما ايجاد مي‌كند. شناسايي محرك‌هاي تنش‌زا و اولويت بخشيدن به آن‌ها درفرآيند خودآگاهي نقشي مهم دارد. براي شروع نوشتن خاطرات روزانه مي‌توانيد با پرسشي شروع كنيد. مثلاً امروز من چگونه بود و چگونه گذشت؟ يا در حال حاضر چه انديشه‌‌اي در سر دارم؟
    2_ از خود بپرسيد وقتي با اين محرك‌هاي تنش‌زا روبه‌رو مي‌شويد، چه احساسي پيدا مي‌كنيد. دو احساس مهم مرتبط با استرس خشم و هراس هستند، اما سايه‌هاي مختلفي از اين احساسات هم وجود دارند كه از جمله آن‌ها مي‌توان به ناشكيبايي، حسادت، ناراحتي، اندوه، غم، سوگ، احساس گناه و نگراني اشاره كرد. پس از شناسايي حالات احساسي خود، براي شناسايي مبدا احساساتتان بايد از پرسش چرا؟ استفاده نماييد. (چرا ناراحت هستم؟ چرا نوميدم؟ چرا احساس مي‌كنم كه مظلوم واقع شده‌ام؟)
    از نوشته‌ها براي استفاده از ذهن خلاق خود استفاده كنيد. وقتي توانستيد محرك‌هاي تنش‌زا را بشناسيد و احساساتي را كه در مورد هر كدام به وجود مي‌آيد در نظر بگيريد، در مرحله‌ي سوم بايد راه حلي به منظور پايان دادن به آن پيدا كنيد.
    در زمينه‌ي تهيه يادداشت‌هاي روزانه كتاب‌هاي متعددي به رشته‌ي تحرير درآمده‌اند كه هنر نوشتن يادداشت‌هاي روزانه را نشان مي‌دهند. در ادامه مطلب براي هر چه بهتر برگزار كردن اين برنامه توصيه‌هايي ارائه داده‌ايم:
    1_ توجه به مركز. قبل از اين كه شروع به نوشتن بكنيد، دقايقي را در حالت آرامش قرار بگيريد. چشمانتان را ببنديد، چند نفس عميق بكشيد، بگذاريد تا در حالت آرامش قرار بگيريد. تمركز كردن و توجه به مركز بدين معناست كه به لحظه‌ي اكنون و به اين جا بيشتر توجه مي‌كنيد. گاه گوش دادن به نوارهاي آرامش بخش و يا نوشيدن چاي داغ مي‌تواند به رسيدن به تمركز كمك كند.
    2_ تاريخ نوشته‌هاي خود را مشخص كنيد. هر يك از نوشته‌هاي خود را با تاريخ روز و ماه و سال مشخص نماييد. ممكن است در مواقعي بخواهيد نوشته‌هاي گذشته خود را بخوانيد و وقتي اين اطلاعات درباره آن‌ها را يادداشت مي‌كنيد، به سهولت بيشتري مي‌توانيد شرايط پيراموني حوادث گذشته را درك نماييد.
    3_ سانسور نكنيد. آن چه را به ذهنتان مي‌رسد، بدون ويرايش انديشه به روي كاغذ بياوريد. ذهنيات خود را سانسور نكنيد، بگذاريد به همان شكلي كه هستند از نوك قلم شما به روي كاغذ بيايند.
    4_ خودانگيختگي. بگذاريد افكارتان آزادانه به هر سمت كه مي‌خواهند جاري شوند. مجبور نيستيد كه هميشه عبارات خود را به شكل جملات كامل و بندهاي مشخص بنويسيد. آن چه را در ذهن داريد به روي كاغذ بياوريد و بعد آن‌ها را به هر شكلي كه مي‌خواهيد دسته‌بندي كنيد.
    5_ مكان خلوت. به لحاظ نظري مطالب دفترچه خاطرات را مي‌توانيد در هر جايي بنويسيد. اما داشتن مكان دنج و خلوت سببي است تا خودافشايي بيشتري بكنيد. مكاني بيابيد كه بتوانيد آن جا را مكان ويژه خود در نظر بگيريد. فضاهاي باز نيز فرصتي است تا ذهن انبساط پيدا كند. اگر هوا به گونه‌‌اي است كه مي‌توانيد مدتي در فضاي بيرون بنشينيد، درختي پيدا كنيد، ساحلي، دامنه‌ي كوهي، روي چمن‌ها و علف‌ها بد نيست. اين مكان را از آن خود بدانيد. در مواقعي مي‌توانيد اين مكان را با موسيقي درماني تركيب كنيد. اين گونه ذهن آزادتري پيدا مي‌كنيد.
    6_ دفترچه خاطرات خصوصي. به گفته‌ي متخصصان و صاحبنظران، دفترچه خاطرات و يادداشت‌هاي روزانه، دفترچه‌‌اي مختص شماست. اگر عادت كنيد كه ذهنيات به رشته‌ي تحرير درآمده‌ي خود را با ديگران در ميان بگذاريد، سوگند وفاداري نسبت به خودتان به مخاطره مي‌افتد. اگر با كسان ديگري زندگي مي‌كنيد، بهتر اين است كه دفترچه خود را به دور از چشم‌هاي ديگران قرار دهيد. دفترچه خاطرات يا يادداشت‌هاي روزانه براي همه به جز نويسنده در حكم جعبه پاندوراست. بايد از تمامي كساني كه با شما زندگي مي‌كنند بخواهيد كه نوشته‌هاي شما را نخوانند.
    7_ غلبه مانع رواني نويسنده. بسياري از اشخاص از برملا كردن آن چه در ذهنشان مي‌گذرد با دشواري روبه‌رو هستند. در بسياري از مواقع آن چه در ذهن ما مي‌گذرد با آرمان‌هاي ما همخواني ندارد. وقتي افكار و ادراكات ما با آرمان‌ها و انتظاراتي كه براي خود در نظر مي‌گيريم همخواني ندارند، مشكلاتي بروز مي‌كند. اما توجه داشته باشيد كه فرانكل معتقد بود كه رنج كشيدن بخش ضروري از فرآيند رشد شخصي است.
    در شروع درج يادداشت‌هاي روزانه و خاطره‌نويسي يك كاغذ سفيد، حالا به يك دفترچه يادداشت خالي كاري نداريم، مي‌تواند به شدت هول‌انگيز به نظر برسد. بعضي‌ها در نوشتن خاطرات و يادداشت‌هاي روزانه خود با دشواري فراوان روبه‌رو هستند زيرا گمان مي‌كنند كه در هر صفحه از نوشته‌شان بايد مطلبي جدي و بي كم و كاست نوشته شود. توجه داشته باشيد كه درج خاطرات روزانه اقدامي به منظور تقويت رابطه شما با خود شماست. روابط با مقدمه، اطلاعات پس زمينه و پرسش و پاسخ شروع مي‌شود. نوشتن خاطرات روزانه هم از همين كيفيت برخوردار است. ايجاد موانع رواني براي نويسنده، براي همه اتفاق مي‌افتد. بسياري از اشخاص را مي‌شناسيم كه به هنگام برخورد با موانع رواني دست از كار مي‌كشند. اما در اين ميان بعضي‌ها پس از مدتي دوباره به سراغ اين كار مي‌آيند.
    جيمي پنه بيكر معتقد است كه نوشتن دفترچه خاطرات وسيله‌‌اي براي خودابرازي است اما همان‌طور كه نوشتن خاطرات روزانه فوايد فراواني دارد، بعيد نيست كه از آن به اشتباه استفاده كنيم. به هنگام نوشتن خاطرات و يادداشت‌هاي روزانه نكات زير را در نظر بگيريد:
    1_ نوشتن خاطرات و يادداشت‌هاي روزانه نبايد جايگزين اقدامات مقابله‌‌اي كارآمدتر با استرس شود. توجه داشته باشيد كه يادداشت‌هاي روزانه البته وسيله‌‌اي مناسب براي روبه‌رو شدن با استرس هستند. اما طنين ناشي از اين نوشته‌ها بايد دعوتي باشد از شخص تا راه‌حل‌هاي مناسبي براي مقابله با استرس پيدا كند. وقتي از نوشتن يادداشت‌هاي روزانه به جاي روش‌هاي موثرتر براي برخورد با استرس از قبيل برقراري ارتباط موثر با ديگران يا مهندسي عوامل اجتماعي براي بهتر كردن شرايط محيطي استفاده شود، بعيد است كه حاصل آن‌قدر‌ها مطمئني داشته باشد.
    2_ يادداشت‌هاي روزانه و خاطره‌نويسي بايد مشوق احساسات صادقانه باشد. به عنوان روشي مقابله‌‌اي، نوشتن خاطرات روزانه نويسنده را تشويق مي‌كند تا روح و روان خود را بيازمايد و انديشه را متوجه درون انسان بكند. در حالي كه بسياري از مضامين كتبي، مفاهيم و فلسفه‌ها مي‌توانند وسيله‌اي در خدمت بررسي و وارسي جستجوي روح و روان باشند، اين‌ها نبايد كانون خاص توجه نوشته‌ها باشند. مضمون اصلي نويسنده است. خاطرات روزانه بايد محرمانه نگهداري شوند، هر چند بعضي‌ها از روي ميل بخش‌هايي از نوشته‌هاي خود را با ديگران در ميان مي‌گذارند. اما اگر قرار باشد كه خاطرات روزانه به جاي خودتان براي ديگران نوشته شود، احتمال صادقانه بودن مطالب كاهش مي‌يابد.
    3_ فلج شدن ناشي از تحليل. گاه اگر اشخاص بيش از اندازه مجذوب بيان احساسات و انديشه‌هاي خود شوند، آگاهي مكدر مي‌شود و اثر بخشي ابراز خود و تعمق در خويشتن كاهش مي‌يابد. در اين شرايط فرايند مقابله با استرس نه تنها بهتر نمي‌شود، بلكه با مشكلاتي مواجه مي‌شود.
    پنه بيكر با مطالعه اشخاصي كه خاطرات روزانه خود را مي‌نوشتند به نتايجي جالب توجه رسيد. نخست آن كه تنها 3 درصد اشخاص تحت مطالعه همه روزه خاطراتشان را يادداشت مي‌كردند و در حالي كه در مقايسه با مردان، زنان بيشتري خاطراتشان را مي‌نوشتند، تفاوت موجود آن‌قدرها معني‌دار نبود. دوم، نوشته‌ها بيشتر از احساس به واقعيت‌ها توجه داشتند و اين روشي است كه ممكن است آن قدرها موثر و ثمربخش نباشد. و سرانجام، او به اين نتيجه رسيد كه خاطره‌نويسان به دو دسته عمده تقسيم مي‌شوند. گروه اول كساني هستند كه تنها در شرايط بروز بحران‌هاي روحي و ناراحتي اقدام به نگارش مي‌كنند. در اين شرايط نوشته‌ها قرار است كه از شدت بار اضطراب بكاهند. اما گروه دوم تقريباً همه روزه يادداشت مي‌كنند. و سرانجام پنه بيكر به گروه سومي برخورد كه به جاي نوشتن خاطرات روزانه نامه‌نويسي مي‌كردند. با آن كه اين كار ممكن است مشابه نوشتن خاطرات و يادداشت‌برداري‌هاي روزانه به نظر برسد. نامه‌ها كمتر به احساسات درون اشخاص توجه دارند. خود من در برخورد با بيماران مختلف به گروه چهارمي برخورد كرده‌ام كه لزوماً مرتب يادداشت‌برداري نمي‌كنند، شايد هفته‌‌اي يك بار يا دو بار، اما نوشته‌هايشان ميان تجارب مثبت و منفي حد تعادلي را رعايت مي‌كند. تجربه‌هاي مثبت بيشتر مبتني بر حقايق هستند و حتي مي‌توانند با حكايتي خلاق در ارتباط باشند. اما نوشته‌هاي تجربه‌هاي منفي دربرگيرنده‌ي احساسات دروني هستند كه دلايل اين احساسات را بيان مي‌كنند.

FMEAچيست؟...

یک ابزارنظام یافته برپایه کار گروهی است که درتعریف ٬شناسایی ٬ارزیابی ٬پیشگیری ٬ حذف یا کنترل حالت علل واثرات خطاهای بالقوه در یک سیستم ٬ فرایند٬ طرح یا خدمت بکار گرفته می شود ٬پیش ازآنکه محصول یا خدمت به دست مشتری برسد.به بیان دیگرFMEAیک روش تحلیلی درارزیابی ریسک است ٬ که می کوشد تا حد ممکن خطرات بالقوه موجود درمحدودهایی که در آن ارزیابی ریسک انجام می شود وهمچنین علل واثرات مرتبط با آن را شناسایی وامتیازدهی  می کند. روش FMEA یکی از روشهای تجربه شده وبسیار مفید برای شناسایی ٬ طبقه بندی ٬تجزیه و تحلیل خرابیها وارزیابی مخاطرات وریسکهای ناشی ازآنهاست. به کمک این روش می توان نرخ خرابیها را ریشه یابی واز بروز آنها جلوگیری نمود. ضمنا به منظورپیش بینی خرابیها وپیدا کردن کم هزینه ترین راه حل برای جلوگیری از بروز آنها علت بکارگیری روش FMEAمی باشد.

تاریخچه FMEA

روش FMEA براي اولين بار در ارتش آمريكا موردذ استفاده قرار گرفته است . استاندارد نظامي MIL - STD–1629  با عنوان (روش آناليز عيب ، تأثيرات مربوط و ميزان اهميت آن ) در نهم نوامبر 1949 انتشار يافت . در قالب اين استاندارد خطاها يا اشكالات پيش آمده به تأثيرگذاري آنها در هدف غايي و ميزان ايمني پرسنل / تجهيزات طبقه بندي مي شوند.

تعاريف FMEA

تعريف كلي :

تجزيه و تحليل عوامل شكست و آثار آن FMEA ناميده شد. FMEA يك تكنيك مهندسي است كه بمنظور مشخص كردن و حذف خطاها مشكلات و اشتباهات بالقوه موجود سيستم فرآيند توليد و ارائه خدمت قبل از وقوع در نزد مشتري بكار برده مي شود.

تعريف  خاص  :

FMEA در ارزيابي ريسك روش تحليلي است كه مي كوشد تا حد ممكن خطرات بالقوه موجود در محدوده اي كه در آن ارزيابي ريسك انجام مي شود و همچنين علل و اثرات مرتبط با آن را شناسايي و رتبه بندي كند.

تعريف ارزيابي ريسك (Risk Assessment)

ارزيابي ريسك يك فرآنيد جمع آوري اطلاعات براي گرفتن تصميمات علمي و شفاف براي تعيين سطح ريسك مربوط به يك خطر است

در واقع ارزيابي ريسك يك روش ساختار يافته و سيستماتيك براي شناسايي خطرات و برآورد ريسك براي رتبه بندي تصميمات جهت كاهش ريسك به يك سطح قابل قبول است.

انواع ارزيابي ريسك

در ارزيابي عمومي ريسك تمام جوانب يك فرآيند ويژه د اين حالت لحاظ مي شوند. براي مثال مونتاژ يك قطعه يا عمليات يك جزء از دستگاه ، همه خطرات به انضمام رابطه آنها با محيط اطراف در فرآنيد استقرار يافته اي لحاظ مي گردند.

در مواقع عادي ، ارزيابي ريسك شامل رده هايي از ارزيابي عمومي همه فرآيندهايي مي شود كه در محل قرار گرفته اند. بنابراین ، اگر خطر خارج از سايت باشد و تمام سايت را در بر گيرد ، ارزيابي خاص آن خطر ممكن است مناسبتر باشد. مثال هايي از ارزيابي خاص مي تواند شامل خروج اضطراري و احتياجات براي كمك هاي اوليه باشد ارزيابي ريسك سر و صدا و در معرض گازهاي سربي قرار گرفتن مي تواند نمونه هاي خاص باشد.

چنانچه عملياتي مشابه در چند مكان با فرض شرايط ثابت انجام مي شود ، تنها به يك ارزيابي كامل نياز است اين ارزيابي مي تواند براي ديگر عمليات نيز استفاده شود. استانداردهاي صنعتي نيز مي توانند فرآيند ارزيابي را ساده تر كنند. به عنوان مثال در صنايع الكترونيك ، گازهاي سيال براي ريه حساسيت زا هستنند و استنشاق آنها مي تواند تنگي نفس را بدنبال داشته باشد.

انواع FMEA

از زماني كه FMEA در دهه 60 توسعه يافته است 4 نوع كلي از آن پديد آمده است :

1) FMEA در طراحي (DFMEA)

2) FMEA در فرآيند (PFMEA)

3) FMEA در سيستم (SFMEA)

4) FMEA در خدمات

تعاریف انواع FMEA

1- SFMEA سيستم : به منظور تحليل سيستم و زير سيستم ها در مراحل آغازين طراحي مورد استفاده قرار مي گيرد. FMEA شامل واكنش هاي بين سيستم ها و عناصر سيستم مي گردد.

2- DFMEA طراحي : به منظور ارزيابي محصولات قبل از اينكه براي توليد آماده شوند. از FMEA طراحي استفاده مي شود. FMEA طراحي بر عوامل خطايي كه بر اثر نقص طراحي ايجاد مي شوند ، تأكيد دارد.

3- PFMEA فرآيند : جهت تحليل فرآيندهاي ساخت و مونتاژ استفاده مي شود. FMEA فرآيند بر عوامل خطاي ناشي از نقص هاي فرآيند يا مونتاژ تأكيد دارد .

4- FMEA خدمت : به منظور ارزيابي خدمت قبل از ارائه به مشتري ، استفاده مي شود. FMEA خدمت بر عوامل خطاي (وظايف ، اشتباهات ، خطاها) ناشي از كاستي هاي فرآيند يا سيستم تأكيد دارد.

مقدمه

از لحاظ مفهومی مدیریت استراتژیک با تحول در تئوری‌های مدیریت همگامی دارد. مکاتب کلاسیک رفتاری و کمی مدیریت بر جنبه‌هایی از سازمان و عملکرد آن تأکید می‌کردند که توسط مدیریت قابل کنترل بود. مسایلی از قبیل برنامه‌ریزی تولید، رفتار زیردستان، بهبود محیط کار، نقش گروههای غیررسمی در بازدهی کار، مدل‌های کمی تصمیم‌گیری و غیره. لیکن هرگز فضای سیاسی جامعه ، احساس افراد و نهادهای خارج از سازمان، مسأله اصلی آنها نبود. چرا که محیط از ثباتی نسبی برخوردار بود و چنین نیازی هم احساس نمی شد. به تدریج با رشد مستمر اقتصادی، اوضاع قابل اطمینان محیطی از میان رفت و تغییرات و حوادث شتابنده ای در جهان اتفاق افتاد. لذا تغییرات و دگرگونی های سریع و پیچیده‌ جامعه و تأثیر آن بر رشد و توسعه‌ شرکت‌ها موجب شد که مدیران توجه خود را به محیط سازمان معطوف گردانند و مفاهیمی مانند سیستم ، اقتصاد، برنامه‌ریزی بلند مدت، استراتژی و فرایند مدیریت استراتژیک مورد توجه صاحب‌نظران مدیریت قرار گیرد. این مفاهیم و نظریات پاسخ علم مدیریت به دگرگونی و تغییرات وسیع اقتصادی واجتماعی بود.

تعریف مدیریت

درباره‌ تعریف مدیریت اتفاق نظر خاصی در دست نیست و صاحبنظران و نظریه پردازان علم مدیریت با اهداف و سوگیری‌های گوناگون، تعاریف متفاوتی ارائه کرده‌اند.

• مدیریت عبارتست از: هنر انجام کار به وسیله‌ دیگران (فالت،1924).
• فراگرد تبدیل اطلاعات به عمل؛ این فراگرد تغییر و تبدیل را تصمیم گیری می نامیم(فوستر،1967).
• فراگرد هماهنگ‌سازی فعالیت فردی وگروهی در جهت هدفهای گروهی (دانلی و همکاران،1971).
• فراگرد برنامه ریزی، سازماندهی، رهبری و نظارت کار اعضای سازمان و استفاده از همه‌ منابع موجود سازمانی برای تحقق هدفهای مورد نظر سازمان (استونر و همکاران،1995).

تعریف عملیاتی(Operational definition)، مفهوم مدیریت را با رعایت ملاکهای عینی منوط می‌سازد. از این رو، اگر در موقعیتی ملاکهایی شامل فعالیت منظم و سازمان یافته، هدفها، روابط میان منابع، انجام کار به وسیله‌ دیگران و تصمیم گیری برقرار باشد، می‌توان گفت در آن موقعیت ،مدیریت اعمال می شود (کلاندوکینگ،1972).

استراتژی

بد نیست ابتدا به ریشه‌ لغوی استراتژی اشاره شود. واژه‌ استراتژی(Sterategy)از ریشه‌ یونانی strategema به معنای فرمانده‌ ارتش، مرکب از stratos به معنی ارتش و ago به معنای رهبر گرفته شده است.مفهوم استراتژی ابتدا به معنای فن، هدایت،تطبیق و هماهنگ‌سازی نیروها جهت نیل به اهداف جنگ در علوم نظامی بکار گرفته شد. در جای دیگر استراژی بدین شکل تعریف می‌شود: «استراتژی (Strategy) مجموعه ای از اهداف اصلی و سیاستها و برنامه های کلی به منظور نیل به این اهداف است به گونه ای که قادر به تبیین این موضوعات باشد که در چه کسب و کاری (Business) و چه نوع سازمانی فعالیت می کنیم و یا می خواهیم فعالیت نماییم.»
تعریف دیگری هم از استراتژی می توان ارائه کرد: « استراتژی یک برنامه واحد ، همه جانبه و تلفیقی است که محاسن یا نقاط قوت اصلی سازمان را با عوامل و تغییرات محیط مربوط می سازد و به نحوی طراحی می شود که با اجرای صحیح آن از دستیابی به اهداف اصلی سازمان اطمینان حاصل شود».
سپس نظریه پردازن علم مدیریت، استراتژی را چگونگی تخصیص مطلوب منابع کمیاب،جهت رسیدن به اهداف اقتصادی تعریف کرده اند. استراتژی تعیین کننده‌ زمینه های فعالیت در محیطی پیچیده و پویا و ابزاری است که به عنصر انسانی در یک نظام سازمانی حیات بخشیده و افراد را به حرکت وا می‌دارد.آنسوف(‌Ansoff) به عنوان اولین دانشمندی که استراتژی را به شکل جامع و معنادار توضیح داد، معتقد است که هر قدر بین اهداف و فعالیت های فعلی سازمان سازگاری بیشتری وجود داشته باشد، نرخ رشد و توسعه بزرگتر و منظم تر خواهد بود.
شاندلر(Chandler,1962) استراتژی را به این صورت تعریف می‌کند:
استراتژی عبارت است از یک طرح واحد، همه جانبه و تلفیقی که نقاط قوت وضعف سازمان را با فرصت‌ها و تهدیدهای محیطی مربوط ساخته و دستیابی به اهداف اصلی سازمان را میسر می‌سازد.

مدیریت استراتژیک

مدیریت عبارت است از فرایند تضمین دستیابی سازمان به فواید ناشی از به کارگیری استراتژی‌های مناسب.طبق این بیان، یک استراتژی مناسب مطابق با نیازمندی‌های یک سازمان در زمان مشخص تعریف می‌شود.
فرایند مدیریت استراتژیک شامل شش گام متوالی و مستمر است:

• تجزیه و تحلیل محیطی
• پایه گذاری جهت‌گیری سازمانی
• هدف‌گذاری
• تعیین و تدوین استراتژی‌ها
• بسترسازی و اجرای استراتژی‌ها
• کنترل استراتژی‌ها

مدل 1- مراحل فرایند استراتژیک

گام اول - تجزیه و تحلیل

• محیطی
• عمومی
• عملیاتی

گام دوم - پایه گذاری جهت گیری های سازمانی

• ماموریت
• چشم انداز
• ارزش

گام سوم - هدف گذاری

گام چهارم - تعیین و تدوین استراتژی ها

گام پنجم - بستر سازی و اجرای استراتژی ها

گام ششم - کنترل استراتژیها

همانگونه که ازمدل" 1"برمی‌آید، یک مدیر استراتژیست باید هم به برنامه‌ریزی و هم به کنترل بپردازد، چرا که تنها یک غیرمدیر بدون برنامه‌ریزی، سعی در کنترل فعالیت‌ها می‌کند. لذا فرایند مدیریت استراتژیک به صورت زیر تعریف می‌شود: «مدیریت استراتژیک عبارت است از هنر و علم فرمول‌بندی، اجرا و ارزیابی تصمیمات چندبعدی-با تاکید بر یکپارچه‌سازی عوامل مدیریت ، بازاریابی، امور مالی ، تولید یا خدمات، تحقیق و توسعه و سیستم‌های اطلاعاتی و غیره- جهت رسیدن به اهداف سازمانی.»

تجزیه و تحلیل محیطی

عبارت است از مطالعه‌ محیط سازمان در راستای شناسایی عوامل محیطی که بر عملکرد سازمان تاثیر به سزایی دارند. مدیران هر از چندگاه به منظور درک بهتر رویدادهای درون سازمانی و برون سازمانی از یک سو و افزایش تناسب استراتژی‌های اتخاذشده با محیط سازمانی از سوی دیگر، اقدام به تجزیه و تحلیل محیطی می‌نمایند. یک مدیر برای تجزیه و تحلیل کارآمد ومؤثر محیط سازمانی باید از ساختار محیط سازمان آگاهی داشته باشد. محیط سازمانی معمولاٌ در سه سطح عمومی ، عملیاتی و درونی دسته‌بندی می‌شود.

پایه‌گذاری جهت‌گیری‌های سازمانی

اکنون مدیران با بهره‌گیری از نتایج تجزیه و تحلیل محیطی اقدام به تعیین جهت‌گیری‌های سازمانی می‌نمایند. چهار عنصر اساسی در همین راستا «ماموریت سازمانی» (organizational mission )، «چشم انداز سازمانی» (Organizational Vision)، «ارزشهای سازمانی» ( Organizational Values) می‌باشند.این سه مفهوم به منزله‌ اتصال دهنده‌ عناصر سازمانی بوده، بیانگر ماهیت، چگونگی و نحوه‌ جهت‌گیری‌های سازمانی هستند.
مأموریت، معادل فلسفه‌ وجودی، ارزش ها، به منزله‌ اصول اعتقادی دیرپا و اساسی و چشم انداز، حکم تصویر زنده‌ سازمان در آینده ای تعریف شده را دارد. اما وقتی دو یا چند نفر گرد هم می‌آیند تا با یکدیگر همکاری کنند، به تلاش مضاعفی برای رسیدن به این موارد نیاز است. برای اینکه یک گروه بتواند بهینه عمل کند، می بایست به ارجحیت‌ها، اولویت ها، دغدغه ها و ذهنیات همگی آنها توجه شده باشد. به عبارت دیگر یک مدیر استراتژیست می بایست برای ایشان شرایطی را فراهم آورد که افراد بتوانند عقیده‌ها و تصمیمات خود را در مورد ارزشها، مأموریت و چشم انداز خود و سازمان با هم مبادله کنند.

هدف گذاری

برای کلمه‌ « هدف»(objective) در متون مدیریتی تعابیر بسیاری وجود دارد و البته در خارج از کتب مدیریتی نیز به معنای مختلفی استفاده می شود. حتی شاید بتوان ادعا کرد که در مورد آن بیش از هر مفهوم برنامه ریزی بحث و نظر وجود داشته است. تعریف اسکات (scott) از هدف به شرح زیر است:
« اهداف» ، بیان کننده‌ منظور (purpose) برنامه ریزی در طرح ها و برنامه ها هستند.آنها در چارچوب فرایند برنامه ریزی تدوین شده، ایده های مبهم و تجربی را به منظورها و نتایج مشخص تبدیل می‌کنند. هدف‌گذاری جزء لاینفک یک برنامه‌ریزی است ، اگرچه ممکن است اهداف به صورت نا آگاهانه تعریف شده باشند.
اهداف سازمانی مقاصدی هستند که سیستم مدیریت باز در جهت آنها حرکت می کند. ورودی ها، فرایندها و خروجی‌های یک سازمان همگی در راستای رسیدن به اهداف عمل می کنند. اهداف سازمانی مناسب منعکس کننده‌ منظور یک سازمان هستند. به عبارت دیگر مستقیما ً از مأموریت سازمان منتج می شوند. سازمان ها برای منظورهای متفاوتی وجود دارند و بنا براین دارای اهداف خاصی هستند.

تعیین و تدوین استراتژی ها

مدیران پس از تجزیه و تحلیل محیط، تعیین جهت گیری سازمانی و تعریف مأموریت، ارزشها، چشم انداز و اهداف سازمانی آماده‌ تعیین استراتژی های سازمانی می باشند. تعیین استراتژی عبارتست از فرآیند تعیین زمینه های عملکرد مناسب جهت دستیابی به اهداف سازمانی در راستای مأموریت و فلسفه‌ وجودی سازمان. به عبارت دیگر استراتژی‌ها می‌بایست تحلیل‌های محیطی را منعکس کرده و منتج به رسیدن به مأموریت و اهداف سازمانی شوند. روشها و مدلهای تعییین استراتژی به تبع مدیریت استراتژیک، ازیک تکنیک و دستورالعمل خاص پیروی نکرده، هریک حاوی یک مفهوم و یک بینش هستند. در این راستا مدل‌های برنامه ریزی استراتژیک بسیاری موجود می باشند که انتخاب آنها با توجه به ماهیت شرکت، وضعیت صنعت مربوطه و شرایط محیطی صورت می پذیرد. بنابراین می‌توان ادعا کرد که در هر شرکتی که مدیریت استراتژیک پیاده شده است، یک مدل برنامه‌ریزی استراتژیک منحصر به فرد به کار رفته است که در آن عملاً از یک یا چند مدل برنامه ریزی استراتژیک کلاسیک استفاده شده است.

بسترسازی و اجرای استراتژی ها

بسترسازی و اجرای استراتژی ها پنجمین مرحله از فرایند مدیریت استراتژیک است که استراتژی های تدوین شده را به مرحله‌ اجرا می گذارد. اما بسترهای کارآمدی که مدیران بنا نهاده اند، بدون یک اجرای منظم و برنامه ریزی‌شده عملاً بی‌فایده است.
جهت اجرای موفقیت آمیز استراتژی ها به چهار مهارت بنیادین نیاز است:

• مهارت تعامل (Intracting skill) : که عبارتست از توانایی اداره کردن افراد طی اجرای استراتژی. مدیرانی که ترس ها و ناامیدی های سایرین در رابطه با اجرای یک استراتژی جدید را درک می کنند، آمادگی این را دارند که بهترین اجرا کننده باشند. این مدیران تأکیدشان بر اعضای سازمان و گفتگو برای یافتن بهترین روش به اجرا درآوردن استراتژی است.

• مهارت تخصیص(Allocating skill) : که عبارتست از توانایی تهیه و تدارک منابع سازمانی ضروری برای اجرای یک استراتژی. مجریان موفق استراتژی ها دارای استعداد زیادی در برنامه ریزی امور، بودجه بندی مالی و زمانی و تخصیص سایر منابع بحرانی می باشند.

• مهارت نظارت monitoring skill) ) : که عبارتست ار توانایی استفاده از اطلاعات برای مشخص کردن این امر که آیا مانعی بر سر اجرای استراتژی به وجود آمده است یا خیر. مجریان استراتژی ها در صورتی موفق می‌شوند که سیستم‌های بازخور اطلاعاتی بوجود آورند و پیوسته از وضعیت اجرای استراتژی ها گزارش بگیرند.

• مهارت های سازمانده(Organising skill): که عبارتست از توانایی ایجاد یک شبکه از افراد در سرتاسر سازمان که می توانند به هنگام بروز مشکل در اجرای استراتژی، به حل آن مشکل کمک کنند. مجریان موفق این شبکه را طوری طراحی می کنند تا افرادای را که در بر می‌گیرند، بتوانند از عهده‌ انواع خاصی از مشکلات قابل پیش بینی برآیند.

به طور کلی، اجرای موفقیت آمیز یک استراتژی نیازمند افراد کارآمد، تخصیص منابع موردنیاز، نظارت بر روند اجرا و حل به موقع مشکلات برخاسته طی اجرا می باشند و شاید بتوان گفت که تجربه ثابت کرده است که دانستن اینکه چه افرادی می توانند مشکلات را حل کنند و قادرند به محض بروز مشکلات به رفع آنها بپردازند، از مهمترین ضروریات می باشد.

کنترل استراتژی‌ها

کنترل استراتژی به عنوان آخرین گام مدیریت استراتژیک، شامل نظارت و ارزیابی فرایند مدیریت استراتژیک به عنوان یک کل بوده، نقش تضمین عملکرد مناسب این فرایند را دارا می باشد. کنترل تمامی ابعاد تجزیه و تحلیل محیطی، پایه‌گذاری جهت گیری های سازمانی، تعیین و تدوین استراتژی ها، اجرای استراتژی ها، حتی نحوه‌ کنترل استراتژی ها را در بر دارد. شایان ذکر است که جهت اجرای استراتژی ها می بایست آنها را به تاکتیک و برنامه های عملی مربوطه تقسیم نمود. پرواضح است که استراتژی ها قابل کنترل نمی باشند، مگر اینکه برنامه های عملی مربوطه اجرا و کنترل شوند.
در رویکرد استراتژی یک اصل قوی و بدون تغییر وجود دارد و آن تمرکز است. اگر بخواهیم در همه‌ کارها قوی باشیم، در هیچ کاری قوی نخواهیم بود. این اصل ناشی از محیط رقابتی و محدودیت است و اصولاً استراتژی زاییده‌ این دو عامل است.
روند تکامل استراتژی در بستر رویکردهای مختلف تحقق یافته است و رویکرد استراتژی را حاصل یک فرایند تحلیلی و قاعده‌مند می‌دانند. درون مایه‌ اصلی این روشها تنظیم عوامل درونی(نقاط ضعف، نقاط قوت) و عوامل درونی (فرصتها و تهدیدها) به منظور بهره‌مندی از منابع نهفته در فرصت‌ها (یا اجتناب از زیان‌های نهفته در تهدیدها) است.
رویکرد تجویزی، ذهن انسان را در قالب یک فرایند گام به گام به پیش می‌برد و این خود مانع بزرگی برای پرواز ذهن به اوج خلاقیت‌ها می‌باشد.
طرفداران رویکرد توصیفی، شیوه‌ تحلیلی در تدوین استراتژی را مردود دانسته و بر این باورند که فرایندهای گام به گام از پیش تعریف شده نمی‌توانند ما را به تصمیمات درست استراتژیک هدایت کنند. یک استراتژی بدیع، خلاق و اثربخش الزاماً از روشهای قاعده‌مند حاصل نمی‌شود. «گری هامل » 5 توصیه‌ اساسی را در فراهم کردن زمینه‌ خلق استراتژی اثربخش پیشنهاد می‌کند: پیشنهادهای جدید، گفتگوهای جدید، احساسات جدید، دیدگاههای جدید و تجارب جدید. ‌استراتژی‌ به‌ دو بخش‌ اصلی‌ تفکیک‌ می‌شود:

• فرصت‌یابی‌ استراتژیک
• راهیابی‌ استراتژیک

فرصت‌یابی‌ استراتژیک‌ معمولاً‌ از ملاحظه‌ یک‌ پدیده‌ آغاز شده‌ و به‌ درک‌ فرصتهای‌ استراتژیک‌ می‌انجامد. راهیابی، راهکارهای‌ استراتژیک‌ برای‌ دستیابی‌ به‌ منافع‌ استراتژیک‌ را مشخص‌ می‌سازد. برای‌ راهیابی‌ استراتژیک‌ دو رویکرد کلی‌ وجود دارد: قاعده‌روی‌ و قاعده‌شکنی. قاعده‌روی‌ به‌ تلاش‌ برای‌ یافتن‌ راهکارهایی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ برمبنای‌ قواعد حاکم‌ شکل‌ گرفته‌اند. در رویکرد قاعده‌شکنی، برای‌ حل‌ گلوگاه‌ استراتژیک، تغییر قواعد موجود به‌ قاعده‌ای‌ که‌ شانس‌ استفاده‌ از فرصت‌ را برای‌ سازمان‌ افزایش‌ دهد مورد توجه‌ قرار می‌گیرد.
‌استراتژی‌ برنامه‌ نیست‌ ولی‌ برای‌ ظهور، رشد و اثربخشی‌ نیازمند برنامه‌ است. هیچ‌ سازمانی‌ را نمی‌توان‌ صرفاً‌ با استراتژی‌ اداره‌ کرد. برنامه‌ریزی، زیربنای‌ ادارة‌ سازمان‌ها است. «استراتژی» و «برنامه» دو ابزار مدیریتی‌ مکمل‌ یکدیگر هستند. ساختار تحلیلی‌ استراتژی‌ از سه‌ بخش‌ اصلی‌ تشکیل‌ می‌شود: فرصت‌یابی‌ استراتژیک، تحلیل‌ گلوگاه، راهیابی‌ استراتژیک. این‌ ساختار روند تکوین‌ استراتژی‌ را بیان‌ می‌کند. در رویکرد استراتژی‌ اثربخش، هیچ‌ الگوریتمی‌ برای‌ دستیابی‌ قطعی‌ به‌ یک‌ استراتژی‌ وجود ندارد. درعوض‌ این‌ ایجاد بصیرت‌ نسبت‌ به‌ چگونگی‌ تکوین‌ استراتژی‌ است‌ که‌ استراتژیست‌ را در جهت‌ بهره‌برداری‌ از تفکر استراتژیک‌ خود هدایت‌ می‌کند.
مدیریت استراتژیک ، فرایند تصمیم گیری است که جهت های دراز مدت سازمان و همچنین اجرای آن تصمیمات را معین می سازد. مدیریت استراتژیک فرایندی است که به وسیله آن مدیران برای دراز مدت فعالیت های سازمان را تعیین کرده ، اهداف عملیاتی ویژه ای را مشخص و استراتژی های نیل به این اهداف را با توجه به شرایط داخلی و خارجی طراحی و برنامه های عملی برای اجرای استراتژی‌ها را انتخاب می کنند. مدیریت استراتژیک فرایندی پویا است، زیرا هر بخش از این فرایند ، پرسشی اساسی را به دنبال خواهد داشت. آیا باید به همین ترتیب ادامه داد و یا نیاز به تغییر وجود دارد؟ تغییر در موقعیت سازمان‌ها (محیط داخل و خارج) و ا’فت و خیز عملکرد مالی آنها ، نیروهای فشار همیشگی برای تغییر و تنظیم مجدد استراتژی‌ها هستند. به بیان دیگر مدیریت استراتژیک با تصمیم گیری راجع به استراتژی و برنامه ریزی چگونگی به اجرا درآوردن آن در ارتباط است و می توان سه عنصر عمده برای آن در نظر گرفت. نخست ، تجزیه و تحلیل استراتژیک که طی آن استراتژیستStrategist) ) به دنبال درک موقعیت استراتژیک سازمان است. دوم ، مرحله انتخاب استراتژیک است که با فرموله کردن راه‌های عملی ممکن ، ارزیابی و انتخاب بین آنها سر و کار دارد و در نهایت اجرای استراتژی است که به برنامه ریزی و چگونگی اجرای استراتژی برگزیده مربوط می شود. هر چند در عمل این مراحل شکل خطی ندارند و در ارتباط با یکدیگر و به موازات هم انجام می گیرند. به عنوان مثال ممکن است یک شیوه ارزیابی استراتژی با اجرای آن شروع شود. اهدافی که به مدیریت ارشد در مدیریت استراتژیک کمک می‌کنند عبارتند از:

• دیدگاهی استراتژیک در مورد تجارت داشته باشیم.
• درک بهتری از محیط رقابتی بیافرینیم.
• روشهای گوناگون مدیریت را درک کنیم.
• اخلاق مدیریتی را گسترش دهیم.
• وجوه کلیدی فرهنگ و چگونگی تاثیر آن بر تصمیم‌گیری را درک کنیم.

مدیران برای موفقیت در سیستم های برنامه‌ریزی می بایست همواره به تمایزهای بین برنامه‌های استراتژیک و برنامه‌های عملیاتی توجه داشته باشند. این تمایزها به شرح زیر می باشند:

• از آنجا که مدیران ارشد نسبت به مدیران میانی معمولاً درک کلی بهتری از سازمان دارند و مدیران میانی نسبت به مدیران ارشد از جزئیات عملیات روزمره‌ سازمان بیشتر مطلع هستند، برنامه‌های استراتژیک معمولاً توسط مدیریت ارشد و برنامه‌ عملیاتی توسط مدیریت میانی تدوین می شوند.

• برنامه ریزی استراتژیک در کنار تجزیه و تحلیل آینده مطرح است؛ در حالی که برنامه ریزی عملیاتی به تجزیه و تحلیل عملکرد روزمره‌ سازمان برمی‌گردد؛ لذا گردآوری داده های پایه برای برنامه ریزی استراتژیک به مراتب مشکل تر از گردآوری داده برای برنامه ریزی عملیاتی است.

• از سوی دیگر از آنجا که برنامه های استراتژیک مبتنی بر پیش بینی آینده و برنامه های عملیاتی مبتنی بر شرایط موجود در یک سازمان می باشند، غالباً برنامه های عملیاتی نسبت به برنامه های استراتژیک مشروح تر می باشند.

• برنامه ریزی استراتژیک متمرکز بر بلند مدت و برنامه‌ریزی متمرکز بر کوتاه مدت است. به عبارت دیگر برنامه‌ریزی استراتژیک در دوره‌ زمانی بلندتری نسبت به برنامه ریزی عملیاتی مصداق پیدا می کند.

در دنیای امروز، مدیریت خوب لزوماً به معنای مدیریت خوب استراتژی است. برخورداری از بینش استراتژیک در رویارویی با مقوله مدیریت و فراگیری آن که چگونه‌ می توان ابزار تجزیه و تحلیل استراتژیک را در تنظیم و بر اجرای استراتژی به کار گرفت، مدیران را با چشم اندازهای جدیدی برای رهبری سازمان‌های خود مواجه می سازد. مسایل مربوط به حرکات استراتژیک جدید و پیاده کردن صحیح آنها در داخل سازمان‌ها، اولویت های مهمی را در دستور کار مدیران به خود اختصاص می‌دهد. تجزیه و تحلیل استراتژیک رسمی و مرور سالانه استراتژی از جمله فعالیت‌های استاندارد در اغلب شرکت هایی است که مدیران حرفه ای آنها را اداره می کنند. در حال حاضر بخش چشمگیری از ادبیات نوین مدیریت را مفاهیم استراتژیک ، تفکر استراتژیک، روشهای تجزیه و تحلیل استراتژیک و دیگر مباحث مربوط به سازگار کردن عملیات داخلی موسسه با نیازمندی های استراتژیک، تشکیل می دهد.

مقدمه

آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید که چرا بعضی از شرکت‌های بزرگ و موفق در مدت زمان کوتاهی با از دست دادن سهم بزرگی از بازار خود به موقعیتی معمولی و حتی تأسف بار تنزل یافته‌اند و چرا برخی از شرکت‌های کوچک و گمنام به یکباره به جایگاه‌های ممتازی در صحنه رقابت بین الملل رسیده‌اند؟ آیا در این مورد فکر کرده‌اید که چرا برخی از مؤسسات، نوسان‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی را به راحتی تحمل نموده و بر آنها غلبه می‌کنند و در مقابل برخی از سازمان‌ها طعم تلخ شکست را چشیده و از ادامه راه باز می‌مانند؟ به عقیده بسیاری از متخصصان علم مدیریت پاسخ بسیاری از این گونه سئوالات را باید در مفاهیمی به نام «استراتژی» و «مدیریت استراتژیک» جستجو کرد. در این مقاله سعی شده است نگاهی گذرا بر مدیریت استراتژیک و ضرورت و موانع بکارگیری آن در سازمان‌ها داشته باشیم.

تعریف استراتژی و مدیریت استراتژیک

تعاریف مختلف و گاه ناسازگاری از استراتژی و مدیریت استراتژیک ارائه شده است. به تعبیر یکی از متخصصان مدیریت این عبارات مانند« هنر» است که وقتی آنها را می‌بینیم تشخیص دادن آنها آسان است اما وقتی در پی تعریف کردن و توضیح دادن آنیم خیلی مشکل به نظر می‌رسد.

استراتژی

الگویی بنیادی از اهداف فعلی و برنامه‌ریزی شده، بهره برداری و تخصیص منابع و تعاملات یک سازمان با بازارها، رقبا و دیگر عوامل محیطی است. طبق این تعریف یک استراتژی باید سه چیز را مشخص کند:

• چه اهدافی باید محقق گردد
• روی کدام صنایع، بازارها و محصول‌ها باید تمرکز کرد
• چگونه برای بهره‌برداری از فرصت‌های محیطی و مواجهه با تهدیدهای محیطی به منظور کسب یک مزیت رقابتی منابع تخصیص یابد و چه فعالیت‌هایی انجام گیرد.

مدیریت استراتژیک

تصمیمات و فعالیت‌های یکپارچه در جهت توسعه استراتژی‌های مؤثر، اجرا و کنترل نتایج آنهاست.
بنابراین مدیریت استراتژیک فعالیت‌های مربوط به بررسی، ارزشیابی و انتخاب استراتژی‌ها، اتخاذ هر گونه تدابیر درون و بیرون سازمانی برای اجرای این استراتژی‌ها و در نهایت کنترل فعالیت‌های انجام شده را در برمی‌گیرد.

ضرورت استفاده از مدیریت استراتژیک

با نگاهی دقیق به مفهوم مدیریت استراتژیک می‌توان به ضرورت استفاده از آن پی برد. با توجه به تغییرات محیطی که در حال حاضر شتاب زیادی به خود گرفته است و پیچیده شدن تصمیمات سازمانی، لزوم بکارگیری برنامه‌ای جامع برای مواجهه با اینگونه مسائل بیشتر از گذشته ملموس می‌شود. این برنامه چیزی جز برنامه استراتژیک نیست. مدیریت استراتژیک با تکیه بر ذهنیتی پویا، آینده‌نگر، جامع‌نگر و اقتضایی راه حل بسیاری از مسائل سازمانهای امروزی است. پایه های مدیریت استراتژیک بر اساس میزان درکی است که مدیران از شرکت‌های رقیب، بازارها، قیمت‌ها، عرضه‌کنندگان مواد اولیه، توزیع‌کنندگان، دولت‌ها، بستانکاران، سهامداران و مشتریانی که در سراسر دنیا وجود دارند قرار دارد و این عوامل تعیین‌کنندگان موفقیت تجاری در دنیای امروز است. پس یکی از مهمترین ابزارهایی که سازمان‌ها برای حصول موفقیت در آینده می‌توانند از آن بهره گیرند «مدیریت استراتژیک» خواهد بود.

مزایای مدیریت استراتژیک

مدیریت استراتژیک به سازمان این امکان را می‌دهد که به شیوه‌ای خلاق و نوآور عمل کند و برای شکل دادن به آینده خود به صورت انفعالی عمل نکند. این شیوه مدیریت باعث می‌شود که سازمان دارای ابتکار عمل باشد و فعالیت‌هایش به گونه‌ای درآید که اعمال نفوذ نماید (نه اینکه تنها در برابر کنش‌ها، واکنش نشان دهد) و بدین گونه سرنوشت خود را رقم بزند و آینده را تحت کنترل درآورد.
از نظر تاریخی، منفعت اصلی مدیریت استراتژیک این بوده است که به سازمان کمک می‌کند از مجرای استفاده نمودن از روش منظم تر، معقول‌تر و منطقی‌تر راه‌ها یا گزینه‌های استراتژیک را انتخاب نماید و بدین گونه استراتژی‌های بهتری را تدوین نماید. تردیدی نیست که این یکی از منافع اصلی مدیریت استراتژیک است ولی نتیجه تحقیقات کنونی نشان می‌دهد که این فرایند می‌تواند در مدیریت استراتژیک نقش مهم‌تری ایفا کنند. مدیران و کارکنان از طریق درگیرشدن در این فرایند خود را متعهد به حمایت از سازمان می‌نمایند. یکی دیگر از مهمترین منافع مدیریت استراتژیک این است که موجب تفاهم و تعهد هر چه بیشتر مدیران و کارکنان می‌شود. یکی از منافع بزرگ مدیریت استراتژیک این است که موجب فرصتی می‌شود تا به کارکنان تفویض اختیار شود. تفویض اختیار عملی است که به وسیله آن کارکنان تشویق و ترغیب می‌شوند در فرایندهای تصمیم‌گیری مشارکت کنند، خلاقیت، نوآوری و خیال پردازی را تمرین نمایند و بدین گونه اثر بخشی آنها افزایش خواهد یافت.

فرآیند مدیریت استراتژیک

فرآیند مدیریت استراتژیک را می‌توان به چهار مرحله تقسیم کرد:

• تحلیل وضعیت
• تدوین استراتژی
• اجرای استراتژی
• ارزیابی استراتژی

• تحلیل وضعیت
• اهداف بلندمدت، مأموریت سازمان (علت وجودی و اینکه چه هستیم)، چشم انداز سازمان (چه می‌خواهیم باشیم)
• تجزیه و تحلیل محیط داخلی و قابلیت‌های سازمان
• تجزیه و تحلیل محیط خارجی

• تدوین استراتژی

در تدوین استراتژی باید ابتدا مجموعه استراتژی‌های قابل استفاده را لیست کرده و سپس با استفاده از مدل‌های مختلفی که در بحث‌های مدیریت استراتژیک آمده است و با توجه به نتایج بدست آمده در تحلیل وضعیت که در مرحله اول آمده است استراتژی برتر را انتخاب می‌کنیم. در این مرحله باید مدیران میانی و حتی رده پائین سازمان را نیز مشارکت داد تا در آنها ایجاد انگیزش کند.

• اجرای استراتژی

برای اجرای استراتژی‌ها باید از ابزار زیر بهره گرفت:

• ساختار سازمانی متناسب با استراتژی‌ها
• هماهنگ‌سازی مهارت‌ها، منابع و توانمندی‌های سازمان در سطح اجرایی
• ایجاد فرهنگ سازمانی متناسب با استراتژی جدید سازمان اجرای موفقیت آمیز استراتژی به همکاری مدیران همه بخش‌ها و واحدهای وظیفه‌ای سازمان نیاز دارد.

• ارزیابی استراتژی

برای تعیین حدود دستیابی به هدف‌ها، استراتژی اجرا شده، باید مورد کنترل و نظارت قرار گیرد. ارزیابی استراتژی شامل سه فعالیت اصلی می‌شود:

• بررسی مبانی اصلی استراتژی‌های شرکت
• مقایسه نتیجه‌های مورد انتظار با نتیجه‌های واقعی
• انجام دادن اقدامات اصلاحی به منظور اطمینان یافتن از این که عملکردها با برنامه‌های پیش بینی شده مطابقت دارند. اطلاعاتی که از فرایند ارزیابی استراتژی به دست می‌آید باید به گونه‌ای باشد که عملیات و اقدامات را تسهیل نماید و باید کسانی یا واحدهایی را معرفی نماید که نیاز به اصلاح دارند.

موانع و مشکلات طراحی برنامه‌های استراتژیک

در این زمینه اولین مشکلات عبارتست از موانع ایجاد و توسعه روند مدیریت استراتژیک در سازمان‌ها که این فرآیند را از بنیان و پای بست با مشکل مواجه می‌سازند. دلایل گوناگونی وجود دارند که برخی از سازمان‌ها تمایل چندانی به ایجاد و توسعه روندهای مدیریت استراتژیک از خود نشان ندهند که مهمترین آنها عبارتند از:

• عدم آگاهی مدیریت سطح بالا نسبت به وضعیت واقعی سازمان
• خودفریبی مدیران سطح بالا به طور جمعی درباره موقعیت سازمان
• توجه مدیران به حفظ وضع موجود
• درهم آمیختگی دشواری‌های مشترک مدیریت سطح بالا و دشواری‌های عملکرد روزانه
• کامیابی‌های گذشته سازمان
• اشتباه تلقی کردن هر گونه تغییر در رابطه با هر چه در گذشته در سازمان انجام گرفته است
• نارسایی در کاربرد وظایف فوری

بررسی موانع اجرای برنامه‌های استراتژیک

یکی از پژوهشگران مدیریت استراتژیک، در مقاله‌ای تحت عنوان«هفت خطای مرگبار استراتژیک» به بیان خطاها و مشکلات رایج در زمینه اجرای استراتژی می‌پردازد:

• خطای مرگبار شماره ۱- استراتژی ارزش اجرا ندارد

استراتژیی ارزش اجرا کردن را دارد که قدرت الهام‌دهی داشته باشد و به کارکنان کمک کند تا دریابند وظایفشان چگونه با استراتژی مرتبط می‌شود، به عنوان راهنمائی برای اولویت بندی تصمیمات بکار رود و در کارکنان برای تسهیل ارتباطات ایجاد بصیرت نماید.

• خطای مرگبار شماره ۲- کارکنان در مورد اینکه استراتژی چگونه اجرا خواهد شد روشن نیستند

در این مورد تعدادی موضوع مهم هستند که باید در ابتدا مشخص شوند. این موضوعات عبارتند از:

• اولویت‌ها: اولویت‌های شما چیست؟
• جدول زمانی: اجرای استراتژی با چه سرعتی باید پیش برود.
• تأثیرات: استراتژی، چه تأثیری بر فعالیت‌های شما می‌گذارد.
• مشارکت: چه کسانی بایستی مشارکت داشته باشند و در چه زمانی.
• مخاطرات: مخاطراتی که مانع اجرای استراتژی هستند را شناسایی و آنها را کاهش دهید.

• خطای مرگبار شماره ۳- مشتریان و کارکنان، استراتژی‌ها را به طور کامل در نیافته‌اند

برنامه اجرای استراتژی باید شامل یک برنامه ارتباطات باشد که مشخص کند به چه افرادی و تا چه اندازه باید در مورد استراتژی توضیح داده شود.

• خطای مرگبار شماره ۴ - مسئولیت اشخاص در زمینه اجرای تغییرات نامشخص است

کارکنان باید به منظور اجرای استراتژی کاملاً تفهیم شده و مسئولیت‌های خاص هر یک به آنان واگذار شود. هر چه تعداد افرادی که بطور مستقیم در فرایند اجرا مشارکت داده می‌شوند بیشتر باشد بهتر است.

• خطای مرگبار ۵- مدیر عامل و مدیران ارشد به هنگام شروع اجرا، از صحنه خارج می‌شوند

غالباً، سطح علاقه مدیران ارشد پس از تدوین استراتژی و توافق بر آن کاهش می‌یابد. اگر کارکنان احساس کنند که مدیریت ارشد کاملاً نسبت به استراتژی متعهد نیستند علاقه آنان نیز کاهش می‌یابد.

• خطای مرگبار ۶- عدم تشخیص موانع

برنامه‌ها هیچگاه دقیقاً اجرا نمی‌شوند. سازمان‌ها در یک محیط پویا و متغیر فعالیت می‌کنند لذا حوادث پیش بینی نشده ممکن است در طول اجرا سر بر آورند. باید این موانع، تشخیص داده شوند و زمانی که این بحران‌ها و عدم اطمینان‌ها به وقوع می‌پیوندند، کارکنان باید برای ایجاد راه‌حل‌هایی خلاقانه در جهت غلبه بر این موانع تشویق شوند.

• خطای مرگبار ۷- فراموش کردن کسب و کار

یک مخاطره دیگر عبارت است از این که تدوین و اجرای استراتژی تمام توجه مدیران ارشد را به خود جلب نماید و آنان فراموش کنند که کسب و کاری دارند که باید به اداره آن بپردازند.

• برای تغییرات مبتنی بر فناوری اطلاعات، طرحهای مناسب ارائه بدهید. مدیران ارشد باید همواره در جستجوی فرصتهایی برای ایجاد ارزش بیشتر ازطریق مشارکت، مثلاً در زنجیره تامین شرکتهای دیگر باشند.

• به کارگیری قابلیتهای فناوری اطلاعات برای سهولت بخشیدن به همکاریهای تجاری.
• همکاری به منظور گسترش طرحها برای تغییر مبتنی بر فناوری اطلاعات.

• برنامه کار سرمایه گذاری فناوری اطلاعات را بهینه کنید. تحقیقات اکسنچر نشان می دهد شرکتهایی با حاشیه سود بالا به طور خاص بودجه بیشتری را به فناوری اطلاعات جدید اختصاص می دهند و نسبت به هم ردیفان خود هزینه کمتری صرف فناوری اطلاعات می کنند. تحقیق همچنان نشان داد که بیشتر از صد شرکت اروپایی، آنهایی که موفق به بهره وری بیشتری شده اند، تشکیلات IT و نظارت خودشان را با واحدهای تجاری که ممکن است کاملاً متعدد و خـــــودگردان باشند، همسو می کنند. برای حصول به این سطح از عملکرد بالا، مدیران ارشد باید روشی را اتخاذ کنند، که به ایجاد و متعاقباً تحقق بخشیدن طرح و نقشه فناوری اطلاعات منجر شود که از درست بودن مسیر سرمایه گذاری بودجه فناوری اطلاعات اطمینان حاصل کنند.

• فناوری اطلاعات را به منظور بهبود قابلیتها و پیامدهای کسب و کار تغییر دهید.

روندهای جدید، ابزارها، قابلیتها و معماریها، منبعی همیشه تازه از فرصتهای جدید برای بهینه سازی فرایند فناوری اطلاعات هستند.
از وظایف مدیر ارشد این است که این فرصتها را ارزیابی کنند و آنهایی که شامل تبعاتی مثل کارایی مثبت و زیربنایی

می شوند، توصیه کنند.